23 mart Dünya Meteoroloji Günü hakkında bilgiler


Atmosfer icinde olusan sicaklik degismelerini, ruzgâr, yildirim, yagmur, dolu, kar gibiolaylari inceleyen fizik dalina ve hava olaylari tahminleri yapan ’havabilgisi’ne Meteoroloji denir. Bu bilimle ugrasan uzmanlara da meteorolog denir. Atmosferde neler olup bittiginimeteoroloji uzmanlari; uydulara takilan aletlerle ya da balonlar vasitasiyla hava olaylariniincelerler, gozlemlerler ve verilerden sonuclar cikarirlar.Insanlar tarih boyunca gokyuzunde olan yagmur, kar, firtina, simsek gibi olaylara ilgiduymuslardir. Hem hava olaylarindan yararlanmak, hem de korumak amaciyla calismalar yapmislardir.19. yuzyilda ilk olarak bilimsel calismalar yapilmistir. 1873’un Eylul ayinda Viyana’da Uluslararasi Meteoroloji Kongresi toplanmistir.Bu kongrede Uluslararasi Meteoroloji Komitesi olusturulmustur. Birlesmis Milletlerin bir uzmanlik kurulusu olan Dunya Meteoroloji Teskilati (WorldMeteorological Organisation-WMO) ana sozlesmesi 23 Mart 1950 tarihinde yururlugegirmistir. Bu nedenle, her yilin 23 Mart gunu ‘Dunya Meteoroloji Gunu’ olarak kutlanmaktadir.Aralarinda Turkiye”nin de bulundugu ve 186 ulkenin uye oldugu Dunya Meteoroloji Teskilati,her yil guncel bir konu belirlemekte ve ulkelerin meteoroloji teskilatlarinca bu konucercevesinde duzenlenen konferanslar; basin, radyo, televizyonlar tarafindan sunulankonuyla ilgili haber, konusma ve diger etkinliklerle meteorolojinin halka daha iyi tanitilmasi, halkin ve kurumlarin meteorolojik bilgi ve hizmetlerden daha fazla yararlanmasi, universiteler, kurum ve kuruluslarla meteoroloji teskilati arasindaki isbirliginin gelistirilmesiamaclanmaktadir. Yakin gecmiste dunya uzerinde yasanilan buyuk dogal felaketler ve iklim bilimcilerin gelecek100 yil boyunca iklimde belirgin degisikliklerin olacagi yonundeki tahminleri dikkatealindiginda, iklim ve havanin saglik, cevre ve sosyo-ekonomik gelisime etkisi uzerindedurulmasini zorunlu kilmaktadir. Genel ifadeyle, hava gunluk olarak yasadigimiz ve karsilastigimiz meteorolojik olaylardir.Iklim ise, hava olaylarinin ortalamasidir ki ay, mevsim, yil veya yillar itibariyle degisebilirligesahiptir. Insanlarin, degisik cevre ve iklim kosullarina uyum saglama kapasiteleri yuksek olmasinaragmen, meteorolojik kosullarin kaydedilir olcude degismesine karsi savunmasiz kaldiklarida bilinen bir gercektir. Nitekim insanlar hava olaylarinin ya cok soguk, ya cok sicak veyacok nemli ya da cok kuru oldugunda farkina varirlar ve etkilenirler. Ekstrem degerler veolaylar insan sagligi cevre ve ekonomi icin onemli etkilere sahiptir. Ornegin, asirisicakliklarda, gunes carpmasi ya da donma gibi hadiselerle karsilasmak mumkundur.Insanin rahat edebilecegi hava sicakliginin artmasi, fizyolojik stres, kalp krizi, diger hastaliklar ve hatta olumlere yol acabilir. Ancak bu etki, bireyin fizyolojik yapisina, yasina vediger nedenlere de baglidir. Cevremizdeki hava, ev, buro, fabrika ve tasitlar, petrol yanmalari vs. gibi kaynaklarinolusturdugu zehirli gazlar, bitki polenleri, mantar sporlari gibi partikuller ve diger zararliemisyonlari icermekte ve insan sagligi uzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadir.