Ayrılık


 Ayrılık nedir, Ayrılık hakkında bilgi, Ayrılık anlamı, Ayrılık ödevi, Ayrılık konu anlatımı, Ayrılık detaylı bilgiler sayfanın konularıdır.
AYRILIK a. 1. Ayrı olma durumu. —2. Sevilen bir kimseden, bir yerden,bir şeyden uzak kalma: Katlanması zor, dayanılmaz bir ayrılık. —3. Görüşler, düşünceler vb. arasındaki uymazlık, farklılık: Aralarında bir görüş ayrılığı belirdi. Düşmanlığa dönüşen politik ayrılıklar. —Biyol. Bir canlı topluluğunun, aynı türden ya da yakın türden başka topluluklarla karşılaşmayabileceği durum. (Bk. ans/W. böl.)
—Güz. sant. XIX. yy. sonlarında, akademik geleneklerden kopmak isteyen bazı sanatçı gruplarının, eğilimlerini belirtmek ve kendi sergilerini diğer sergilerden ayırmak için kullandıkları terim. (Bk. ansikl. böl.)
—Halk müz. Ayrılık türküleri, GURBET* TüRKüLERİ’nin eşanlamlısı. —Hırist. tar. Kilise camiasında birliğin bozulması ve bundan doğan durum. (Bk. ansikl. böl.) || Büyük Batı ayrılığı, birden çok papanın bulunduğu çağ. (XIV. – XV. yy.) [Bk. ansikl. böl.] || Doğu ayrılığı, Doğu kiliselerinin Roma cemaatinden ayrılması. (Bk. ansikl. böl.)
—Med. huk. Evlilik birliğinin yargıç kararı ile geçici olarak kaldırılması. (Bk. ansikl. böl.)||Ayrılık davası, evlilik birliğinin geçici olarak kaldırılması istemiyle açılan dava. || Mal ayrılığı -> MAL. —ANSİKL. Biyol. Ayrılık, bulunulan yerle ilgili bir özelliktir. Adalarda yaşayan türler, bir göle ya da bir su havzasına özgü tatlı-su türleri genellikle ayrı düşmüş türlerdir; okyanuslarda yaşayan türler ise böyle değildir çünkü okyanusların tümü sınırsız bir ortam oluşturur.
Ayrılık elbette endogamiye yol açar, bu da her topluluğun özgün yanlarını belir-ginleştirir ve aynı kökten gelme değişik birçok türün doğmasına yol açar (türleş-me). Darwin, Hawaii adalarındaki ispinozları incelerken, adaların her birinde bu kuşların ayrı bir tipini bulmuştu. Sayısı pek kalabalık olmayan bir topluluğu etkileyen aşırı bir ayrılık çoğu zaman onun yok olmasıyla sonuçlanır (örneğin Mascareig-nes adalarındaki raphidae familyasından kuşlar.).
Ayrılık tümüyle bir anakarayı da etkileyebilir; Avustralya’da ve Üçüncü Zaman’ da Güney Amerika’da böyle olmuş ve çeşitlenme aynı etmenlerle gerçekleşmiştir.
Bitkiler dünyasında ayrılık çok nadir bir durumdur: sporlar ve çiçektozları rüzgârla çok uzak yerlere taşınabilir, aynı şekilde hafif ve kanatlı bazı tohumlar da çok uzaklara gidebilir; öte yandan bir kısım tohumlar kuşların ayağına bulaşan çamurlarla ya da meyve yiyen memeli hayvanların karnında uzaklara taşınırlar. Denebilir ki, iki türü birbirinden ayıran başlıca etmen İklim zorunluluklarıdır. —Güz. sant. Başlıca ayrılık hareketleri, 1892’den O. Eckmann, dekoratör Hermann Obrist, mimar August Endell ve Behrens’in katıldığı Münih ayrılığı; özellikle G. Klimt, J. M.OIbrich ve J. Hoffmann’ın temsil ettiği Viyana ayrılığı (1897) ve Lie-bermann’ın öncülük ettiği Berlin ayrılığıdır (1899). Münih ayrılığı kısmen jugend-stil (bitkisel motiflerle süslemeye dayanan üslup) ve Belçika ya da fransız Art nou-veau’suna yaklaşırken Viyana okulunu niteleyen eğilimler daha soyut ve kurgusaldır.
—Hırist. tar. Geleneksel tanrıbilime göre, ayrılıkla sapkınlık* farklı şeylerdir. Ayrılık, inanç ilkelerinin reddine değil, çıkar sorunlarına ve siyasal, öğretisel anlaşmazlıklara dayanır Bununla birlikte, birçok tan-rıbılımci, sapkınlığın her türünden uzak, saf bir ayrılığın olamayacağını savunur.
•Doğu ayrılığı. IV. yy.’dan başlayarak Doğu kilisesi ile Latin kilisesi arasında ayrılıklar görüldü.Bunun üç ana nedeni vardı: Doğu imparatorlarının hem kayzer hem papa olmak istemeleri; Konstantino-polis (istanbul) patriklerinin Roma piskoposuna üstünlük kurma istekleri; Rumlar ile Latinler’in birbirlerinden hoşlanmamaları.
Kilise yasaları ve ayin düzeni açılarından farklar gösteren rum ve latin kiliseleri arasında sık sık ayrılık doğdu: Akakios* ayrılığı (484 – 519), monotelizm” ayrılığı (638 – 681), tasvir kırıcılığının yol açtığı ayrılık (726 – 787; 813 – 843), Filioque olayına dayalı Photios* ayrılığı (863 – 867). 1054’te, Bulgarlar’ın yönlendirilmesi yüzünden Konstantinopolis patriği Kerulari-os ile papa Leo IX’un birbirini aforoz etmelerini, Antiokheia (Antakya), Kudüs ve iskenderiye patriklerinin Roma ile bağlarını koparmaları izledi; Kiev metropoliti de, olasılıkla XI. yy.’da özerk duruma geldi. Doğu’yla Batı arasında birliği sağlamak amacıyla toplanan konsiller (Lyon 1274, Ferrara ve Floransa 1439) sonuçsuz kaldı. Doğu kilisesi, daha sonra birtakım bağımsız kiliselere bölündü: Rus, Sırp, Yunan, Girit, Bulgar vb. XX. yy’da, eski düşmanlık belli bir ölçüde giderildiyse de, kiliselerin birleşmesi ve ayin düzeninin birliği sağlanamadı.
• Büyük Batı ayrılığı (1378-1417). Çoğu fransız olan 13 kardinalin Urbanus VI yerine, yeni bir papa (Clemens VII) seçmesi üzerine hıristiyan dünyasının ikiye bölünmesiyle başladı (Almanya, italya, Macaristan, ingiltere, iskandinavya, Roma’ da, oturan Urbanus Vl’yı; Fransa, iskoç-ya ve Castilla da Avignon’da oturan Clemens Vll’yi papa olarak tanıdılar). Urbanus Vl’dan sonra Bonifatius IX (ardılı in-nocentius VII, onun da ardılı Gregorius XII), Clemens Vll’den sonra da Benedicts XIII, ayrılığın sona ermesini engelledi. 1408’de Livorno’da bir araya gelen 12 kardinal (6’sı Romalı, 6’sı Avignonlu), her iki papanın da görevden alındığını ilan etti. Yeni bir papa seçildi: Alexander V. iki devrik papanın, konsil kararına uymaması üzerine Macaristan kralı Sigismond, Kons- Büyük ayrılık, kilise örgütünün dağılması, tarikatların parçalanması, laiklik düşüncesinin gelişmesi, üniversitelerin siyasete karışması gibi ciddi sonuçlar doğurdu. —Med. huk. Ayrılık kararı evlilik bağını ortadan kaldırmaz; eşlere yalnızca ayrı yerlerde oturma olanağı sağlar. Türk Med. k.’nun 138. maddesine göre, boşanma nedenlerinden biri kanıtlanınca yargıç ya boşanma ya da ayrılık kararı vermek durumundadır. Dava yalnızca ayrılık istemiyle açılmışsa boşanmaya karar verilemez. Buna karşılık, dava, boşanma için açılmışsa ve eşlerin barışmaları olasılığı varsa, ayrılığa karar verilebilir. Türk Med. k.’nun 139. maddesine göre, ayrılığa bir yıldan üç yıla kadar bir süre için karar verilir. Konulan süre dolunca ayrılık kendiliğinden sona erer. Bu süre içinde barışmamışlar-sa eşlerden her biri boşanma isteminde bulunabilir.