Belediyelerin Gelirleri Nelerdir

Belediyenin elde ettiği gelirlere çok temel ve genel esas itibariyle bakıldığında bunların; vergi gelirleri ve vergi dışı gelirler olarak ayrılması mümkündür.

    Belediyelerin temel gelir yasası, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunudur. Buna göre; İlan ve Reklam Vergisi, Eğlence Vergisi, Haberleşme vergisi, Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi, Yangın Sigortası Vergisi, Çevre temizlik vergisi, belediyelerin tahsil ettiği vergilerdir. Bunların tarhı, tahakkuku, tahsili, istisna ve muafiyetleri adı geçen kanunda ayrıntısıyla düzenlenmiştir.

     Yine Belediye Gelirleri Kanununa göre şu harçlar da belediyelerce tahsil edilmektedir: İşgal Harcı, Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı, Kaynak Suları Harcı, Tellallık Harcı, Hayvan Kesimi, Muayene ve Denetleme Harcı, Ölçü ve Tartı Aletleri Muayene Harcı, Bina İnşaat Harcı,

Kayıt ve Suret Harcı, İmar ile ilgili harçlar, İşyeri Açma İzni Harcı; Muayene, Ruhsat ve Rapor Harcı, Sağlık Belgesi Harcı.

     Belediye Gelirleri Kanunundaki bir gelir grubu da Harcamalara Katılma Paylarıdır. Bu paylar ise; Yol Harcamalarına Katılma Payı, Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı ve Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Payıdır.

     Belediye Gelirleri Kanunundaki düzenlemeye göre, Türkiye Büyük Millet Meclisine bağlı milli saraylar hariç belediye ve mücavir alan sınırları içinde gerçek ve tüzelkişilerce işletilen her türlü müzelerin giriş ücretlerinin % 5`i belediye payı olarak ayrılacaktır. Ayrıca, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmelerince de belediyelere yıllık satış tutarının % 0,2`si nispetinde belediye pay verilecektir. Bir de belediyeler, ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir.

    Belediyelere gelir sağlayan bir yasa da 5779 sayılı Kanundur, buna göre; belediyelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamı üzerinden pay ayrılmaktadır. Kanundaki düzenlemeye göre; genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının; yüzde 2,85`i büyükşehir dışındaki belediyelere, yüzde 2,50`si büyükşehir ilçe belediyelerine ayrılmaktadır. Bunlara ilave olarak büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının yüzde 5`i de ayrıca Büyükşehir belediyelerine verilmektedir. Büyükşehir ilçe belediyelerinin payın, yüzde 30`luk kısmı ayrıca büyükşehir belediyesine aktarılmaktadır.

     Büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının yüzde 5`i olarak ayrılan büyükşehir belediye payının ise; yüzde 70`i doğrudan ilgili büyükşehir belediyesine gönderilmekte, kalan yüzde 30`luk kısmı bir havuzda toplanarak büyükşehir belediyeleri arasında nüfus esasına göre paylaştırılmaktadır.

    Belediyelere gelir sağlayan bir başka yasa da, Emlak Vergisi Kanunudur. Buna göre, Türkiye sınırları içinde bulunan binalar Bina Vergisine, Emlak Vergisi Kanunu, il özel idarelerine, belediyelere, köy tüzel kişiliğine, kanunla kurulan üniversitelere ve Devlete ait binalara ve diğer bir çok binaya vergi muafiyeti tanımıştır. Keza, belli işletme alanlarındaki binalar, bazı yatırımlara hasredilen binalar, belli gelir gruplarının kullandığı binalar da bu kapsamda vergiden muaftır. Arsa ve araziler bakımından da bir çok istisna vardır. Buna rağmen, emlak vergisi belediyeler bakımından önemli bir gelir kaynağı olma özelliğini korumaktadır.

     Emlak vergilerinden, bina vergisinin oranı meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde ikidir. Bu oranlar, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyük şehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde % 100 artırımlı olarak uygulanmaktadır. Arazi vergisinin oranı binde bir, arsalarda ise binde üçtür. Bu oranlar, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyük şehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde % 100 artırımlı şekilde uygulanmaktadır.

     Bu kanunlara ilave olarak; Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik  Yapılması Hakkında Kanun, Kabahatler Kanunu, Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun, Jeotermal Kaynaklar Ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ve Maden Kanunu ile getirilen düzenlemeler de belediyelere gelir sağlamaktadır. Bu kapsamda belediyelere pay verilmesi veya belediye yasaklarına aykırı davrananlara ceza verilmesi veya diğer kanunlarda yasaklanan faaliyetler için belediyece ceza kesilerek tahsil edilmesi söz konusu olmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir