Bireysel emeklilik sisteminde aidatların değerlendirilmesi


Bu formda temel olara; katılımcının kimlik bilgileri, yatırım vadesi, razı olduğu risk oranına göre getiri beklentisi, yatırımlarının yönetilmesine ilişkin özel tercihleri, yatırım deneyimi, katılımcıya sunulacak fon alternatifleri, yatırım kararının alınmasına yardımcı olacak risk ve getiri bilgileri yer alacaktır.

 

8. Kişinin yatırım alternatifleri nelerdir ? Nelere yatırım yapabilir ?  Ödenen katkılar emeklilik şirketi tarafından ne şekilde değerlendirilebilir ?

 

Katkı payları, emeklilik şirketleri tarafından kurulacak emeklilik fonlarında değerlendirilecektir. Bu fonlar, yerel ya da yabancı hisse senedi, repo, hazine bonosu, devlet tahvili, mevduat gibi değişik para ve sermaye piyasası araçlarına yatırım yapabilmektedir. Emeklilik şirketi en az 3 tane, değişik risk ve getiri yapısına sahip fon kurmak zorundadır. Bu fonların her birisi en az %80 oranında belirli bir para ya da sermaye piyasası aracını portföyünde bulundurmak ve fonun adını bunu yansıtacak şekilde belirlemek zorundadır.

 

Örneğin; emeklilik şirketi “Kamu Borçlanma Araçları Fonu” kurarsa bu fon portföyünün en az %80’i ters repo dahil devlet iç borçlanma senetlerine yatırılacaktır. “Hisse Senedi Fonu“ kurarsa; fon portföyünün en az %80’i borsada işlem gören şirketlerin hisse senetlerine yatırılacaktır. Katılımcı, risk üstlenmeyi ve buna bağlı olarak yüksek getiri elde etmeyi seven bir kişi ise, katkı paylarını ağırlıklı olarak hisse senedi fonuna, riskten kaçınan ve dengeli bir gelir elde etmeyi tercih eden bir kişi ise, katkı paylarını devlet iç borçlanma senetlerinin olduğu bir fona yönlendirecektir.

9. Katılımcının katkı paylarının tamamını hisse senedi bulunan bir fona yatırması durumunda, ekonominin ve buna paralel olarak borsanın olumsuz bir tablo içinde olduğu dönemlerde zarar etmesi gibi bir risk söz konusu olmayacak mıdır ? Ya da yabancı menkul kıymetlere yatırım sırasında döviz riski ile karşılaşılmayacak mıdır ?

 

Bu konuda emeklilik fonlarına ilişkin düzenlemelerde bir hüküm yer almaktadır. Bu hükme göre “katılımcılar katkı paylarının en fazla %15’ini, portföyünün en az %80’i yabancı para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan fonlara, katkı paylarının en az %30’unu ise portföyünün en az %80’ini ters repo dahil devlet iç borçlanma senetlerinin oluşturduğu fonlara yönlendirirler ve emeklilik şirketi  katılımcıların katkılarının bu türdeki fonlarda değerlendirilmesi konusunda gerekli tedbirleri alır.” Buna göre katkı paylarının %100’ü hisse senedi fonları ya da yabancı fonlara yönlendirilemeyecektir.