EBÜ’LLEYSI SEMERKANDI HAKKINDA BİLGİ


EBü’LLEYSi SEMERKANDi HAKKINDA BİLGİ NEDİR, EBü’LLEYSi SEMERKANDi HAKKINDA BİLGİ ANLAMI, EBü’LLEYSi SEMERKANDi HAKKINDA BİLGİ HAKKINDA BİLGİ, EBü’LLEYSi SEMERKANDi HAKKINDA BİLGİ DERS NOTU, EBü’LLEYSi SEMERKANDi HAKKINDA BİLGİ ÖDEVİ sayfanın konularıdır.

İslâm âlimlerinin en büyüklerinden. İsmi, Nasr bin Muhammed bin Ahmed bin Muhammed’dir. Künyesi Ebü’l-Leys olup, Semerkandî nisbesiyle şöhret bulmuştur. İmâm-ül-Hüdâ ve Fakîh lakaplarıyla da anılır. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. 983 (H.373) senesinde vefât etti.

Semerkand’da doğan Ebü’l-Leys-i Semerkandî, küçük yaşta ilim tahsiline başladı. Zamânının âlimlerinden din ve fen ilimlerini tahsil etti. Öğrenim silsilesi İmâm-ı Ebû Yûsuf’a ulaşan Ebû Câfer Hinduvânî’den ilim öğrendi. Hanefî fıkhında yüksek dereceye ulaşıp, Fakîh lakabını aldı. Tefsir, hadis, kelâm, tasavvuf ve ahlâk ilimlerinde de geniş ilim sâhibi olup, İmâm-ül-Hüdâ lakabı verildi.Hanefî mezhebinin en büyük âlimlerinden olup, çeşitli ilimlere dâir pekçok kıymetli eser yazdı.

Eserleri: Haram ve şüphelilerden sakınmakta ve dünyâya kıymet vermemekte çok yüksek derece sâhibi olan Ebü’l-Leys-i Semerkandî, birçok talebe yetiştirip, kıymetli eserler yazdı. Yazdığı eserlerin en meşhurları vaaz ve nasihat kitapları özelliğinde olan Tenbîh-ul-Gâfilîn ve Bostân-ül-Ârifin’dir. Tamâmı İslâm ahlâkını anlatan bu eserler, âyet-i kerîmeler ve hadîs-i şerîflerle berâber, nasihat ve hikmetli sözler ihtivâ ederler. Birçok tercümeleri yapılmıştır.

Ebü’l-Leys-i Semerkandî’nin diğer eserleri ise şunlardır:

1) Tefsîr-ül-Kur’ân: Dört cilt hâlinde yazılan bu tefsîr kitabının pekçok yazma nüshası vardır. Ayrıca 1892 (H.1310) yılında Kâhire’de basılmıştır. 2) Hizânet-ül-Fıkh: Hanefî mezhebinin fıkıh hükümlerine yer verir. 3) Uyûn-ül-Mesâil fil-Fürû’: Fıkıh ilmine dâir bir kitaptır. Bu eserin şerhleri mevcuttur. 4) Esrâr-ül-Vahy: Mîrâcla ilgili bir eserdir. 5)Kurret-ül-Uyûn ve Müferrihü-Kalb-il-Mahzûn: Büyük günahlardan bahs eder. 6) Şerh-i Fıkh-ul-Ekber:İmâm-ı A’zam Ebû Hanîfe’nin Fıkh’ul-Ekber adlı eserinin şerhidir. 7) Tuhfet-ül-Enâm fî Menâkıb-il-Eimmet-il-Erbe’a el-A’lâm: Ehl-i sünnetin dört mezheb imâmının hayâtı bu eserde anlatılmıştır. 8) Dekâik-ul-Ahbâr fî Zikr-il-Cennet’i ven-Nâr: Cennet nîmetlerini ve Cehennem azâbını anlatan bir eserdir. 9) El-Fetâvâ, 10) Muhtelif-ür-Rivâye, 11) En-Nevâzil fil-Fürû’, 12) El-Mukaddime fi’s-Salât, 13) Beyânu Akîdet-il-Usûl: Temel îmân bilgilerini anlatır. Bunlardan başka; Te’sîs-ül-Fıkh, Şerhu’l-İslâm, El-Meârif fî Şerh-is-Sehâif, Te’sîs-ün-Nazar, Risâlet-ün-Meârife vel-Îmân, Risâle fil-Hikem, Kût’un-Nefs fî Ma’rifet-il-Erkân-il-Hams, El-Letâif-ül-Müstehrece min Sahîh-il-Buhârî, Risâle fil-Fıkh Ebü’l-Leys-i Semerkandî’nin (rahmetullahi aleyh) çeşitli ilimlere dâir yazdığı eserlerdir.

Güzel ahlâk sâhibi olup, İslâm dîninin yüceliğini ve ebedî saâdete ermenin yollarını, hayâtı boyunca insanlara anlatmaya çalışan Ebü’l-Leys-i Semerkandî buyurdu ki: “Kabir azâbından kurtulmak isteyen şu dört şeye sarılmalı ve şu dört şeyden de kaçınmalıdır. Sarılması gereken dört şey şunlardır: 1) Namazları doğru kılmalı, 2) Zekâtı vermeli, 3) Kur’ân-ı kerîm okumalı, 4) Allahü teâlâyı unutmayıp, çok anmalı ve zikretmelidir.

Kaçınılması îcâb eden dört şey şunlardır: 1) Yalan söylememeli, 2) Hiyânet etmemeli, 3) Koğuculuk (söz taşıma) yapmamalı, 4) Üzerine idrar sıçratmamalıdır. Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem buyurdu ki: ‘’İdrârdan sakınınız. Zîrâ kabir azâbının çoğu ondandır.’’

Kaynak Rehber Ansiklopedisi