istatistikçilik mesleği hakkında bilgi


İSTATİSTİKÇİ

 

 

TANIM  

Toplumsal, ekonomik, kültürel, bilimsel olgu ve olaylarla ilgili bilgileri derleyen ve derlemiş olduğu bilgileri istatistik tekniklerini kullanarak yorumlayan ve sayısal olarak ifade eden, karar vericiye öneriler sunan kişidir.

GÖREVLER

–          Hangi alanda ve hangi konuda bilgi toplayacağını belirleyerek konuyla ilgili deney düzenini ve örnekleme planını hazırlar,

–          İstenen bilgiyi almayı sağlayacak soru listesi (anket) hazırlar,

–          Anketin uygulanacağı grubun niteliklerini ve sayısını belirler,

–          Anketi uygulayacak kişileri eğitir,

–          Toplanan bilgilerin uygun yöntemlerle bilgisayara yüklenmesini sağlar,

–          Bilgileri sınıflandırır, aralarındaki ilişkiyi belirler,

–          Küçük bir gruptan elde edilen bilgilerin daha geniş gruplarda ne derece geçerli olduğu konusunda tahminlerde bulunur, testler yapar,

–          Bilgileri tablolara işler, etkili bir biçimde sunumu için grafikler hazırlar,

–          Değişik bilgi toplama yöntemleri önerir ve geliştir.

–          İstatistikçiler mevcut ve başkaları tarafından toplanan bilgilerin işlenmesi (sınıflandırılması, çözümlenmesi, yorumlanması gibi) aşamasında da görev yaparlar.

 

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

 

–          Bilgisayar, istatistiksel paket programları,

–          Hesap makinesi,

–          İstatistik tablo ve cetveller.

 

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

 İstatistikçi olmak isteyenlerin;

–          Matematiksel kavramlarla düşünebilme ve problem çözebilme, soyut düşünme yeteneğine sahip,

–          Derinliğine araştırmaya meraklı,

–          Dikkatli, sabırlı,

–          Ayrıntılarla uğraşmaktan sıkılmayan,

kimseler olmaları gerekir.

 

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

İstatistikçiler genellikle büroda bilgisayar başında çalışırlar. Bilgi toplama aşamasında zaman zaman alan çalışması yaparlar. Çalışma saatleri düzenlidir, ancak işin niteliği ve koşullarına göre değişkenlik gösterebilir. Çalışırken birinci derecede verilerle, özel anlamı olan sayı ve sembollerle uğraşırlar.

 

 

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

İstatistikçiler; hastanelerin istatistik bürolarında, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Türk Standartları Enstitüsü (TSE), Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ), Bankalar, Emniyet Teşkilatı (özellikle trafik alanında) gibi kamu kuruluşlarının araştırma ve bilgisayar birimlerinde çalışırlar. Üniversitelerin, istatistik bölümlerinde öğretim elemanı olarak, ayrıca piyasa ve kamuoyu araştırma şirketlerinde görev yapabilirler.

 

İstatistik mesleği günlük yaşantı ve birçok bilim dalı ile iç içedir. Teknolojik gelişme ile birlikte biyoloji, işletmecilik, demografi, ekonomi, mühendislik, sağlık, sigortacılık, pazarlama ve tüketim araştırması, tıp, yöneylem araştırması, psikoloji, sosyal bilimler ve kalite kontrol alanlarında istatistik bilgisine ve istatistikçiye duyulan gereksinim daha da artmaktadır.

 

 

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Meslek eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı “Fen” ve “Fen-Edebiyat”  fakültelerinin “İstatistik”  bölümlerinde verilmektedir.

 

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

                              Mesleğin eğitimine girebilmek için,

–    Lise veya dengi okul mezunu olmak,

–    Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) “İstatistik”, lisans programı için  yeterli “Sayısal-2 (SAY-2)” puan almak,

–    Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “İstatistik”, lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.

Bu yüksek öğretim programlarında öğrenim görmek isteyen adaylar liselerin Fen, Fen Bilimleri, Klasik Fen, Matematik, Tabii Bilimler alanlarından mezun iseler, ÖSYM tarafından yapılan Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) sonucunda diğer alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle yerleştirilmektedirler.

Ancak kendi alan/kol/bölümlerinin dışında bir yüksek öğretim programını tercih eden adayların yerleşme şansı azalmaktadır.

 

Bilgi Teknolojileri, Bilgisayar, Bilgisayar Donanımı, Bilgisayar Operatörlüğü, Bilgisayar Operatörlüğü ve Teknikerliği, Bilgisayar Programcılığı, Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama, Bilgisayar ve Enformasyon Sistemleri, Bilişim ve İletişim Teknolojisi, Kalite Kontrol  ön lisans programlarını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “İstatistik” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.

 

 

 

EĞİTİM SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.

Eğitim süresince;

–          İstatistiğin işlevleri temel kavramları, değişkenler, yüzdeler ve oranlar,

–          Fonksiyonlar, limit, süreklilik, türev, eğitim çizimleri integraller, çok değişkenli fonksiyonlar,

–          Vektör ve uzaylar, matrisler ve matris uzaylar, permütasyonlar ve determinantlar,

–          Matrisler, determinantın özellikleri, hesaplaması, ilgili programlar,

–          Diferansiyel denklemlerle ilgili bilgiler ve uygulamalar,

–          Olasılık tanımı, örnek uzay kavramı, koşullu olasılık, değişken kavramı, yoğunluluk fonksiyonu yardımıyla mod, medyan, aritmetik ortalama ve varyasyon hesaplaması, tesadüfi değişken kavramı, kesikli ve sürekli dağılımlar, bileşik dağılımlar,

–          Tesadüfi değişkenlerin toplamları ve dağılımı, merkez limit teorisi, basit tesadüfi örnekleme,

–          Ortalamalar ile ilgili uygulamalar, basit düzeyde regrasyon analizi uygulamaları, zaman serileri, çoklu regrasyon analizi ve parametrik olmayan tekniklerle ilgili uygulamalar,

–          Tahmin ve tahmin yöntemleri, güven aralıkları, hipotez testleri, regrasyon ve korelasyon, varyans analizi,

–          Örnekleme ve tamsayılar, örnekleme kuramının temel öğeleri, örnekleme tekniklerinin irdelenmesi,

–          Simetri ve başlıklı ölçüler, normal dağılım işlevi, olasılıklı örnekleme dağılımları, kestirim, istatistiksel sınama,

–          İktisat, iktisat teorisi ve politikası, değer ve fiyat teorisi, faktör fiyatlarının oluşumu, milli muhasebe ve milli hasıla, para teorisi ve para politikası, uluslararası ekonomi, iktisadi gelişme,

–          Demografinin tanımı, demografinin tarihsel gelişimi, nüfus teorileri, nüfus politikaları, demografik bilgi kaynakları,

–         Statik demografi, dinamik demografi, Türkiye’deki demografik bilgi kaynakları, hayat tabloları konularında eğitim alırlar.

MESLEKTE İLERLEME

Mesleki eğitimini tamamlayan istatistikçiler kamu sektöründe görev alırlarsa, çeşitli kademelere yükselebilirler (şef, müdür yrd., müdür vb).

Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans, doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve akademik  kariyer yapabilirler.

İstatistikçiler matematiksel ve uygulamalı istatistik, yöneylem araştırması, bilgi sistemleri, aktüerya ve sigortacılık alanında uzmanlaşabilirler.

 

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

Meslek eğitimi sırasında, herhangi bir kazanç söz konusu değildir. Ancak, öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağlamış olduğu kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilmektedirler. Çeşitli kurum ve kuruluşlarca başarılı öğrencilere karşılıksız veya mecburi hizmet karşılığı verilen burs olanağı da vardır.

 

Eğitimin tamamlanmasından sonra kamu kurum ve kuruluşlarında teknik hizmetler sınıfında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre ilk defa göreve başlayanlar teknik eleman olarak 8. derecenin 1. kademesinden maaş alırlar.

Özel kuruluşlarda ise çok daha yüksek ücretle çalışma olanağına sahiptirler.

 

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

–             İlgili eğitim kurumları,

–             Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi Merkezi,

–             Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri