Jeodezi Ve Fotogrametri (Geomatik) Mühendisi mesleği tanımı hakkında bilgi


TANIM  

Arazi parçalarının biçim, konum, engebe vb. yönlerden durumunu yerden ve havadan çekilen fotoğraflarla belirleyerek elde edilen verileri harita da çizgiler halinde gösteren kişidir. Jeodezi ve Fotogrametri Mühendislik hizmetleri tüm yatırım ve mühendislik hizmetlerinin altyapısını oluşturur.

GÖREVLER

Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisinin temel görevi proje hizmetlerine yönelik büyük ölçekli haritalar oluşturmaktır. Harita yapımı için öncelikle yeryüzü üzerinde kontrol noktaları ağları oluşturulur ve jeodezik ölçümler yapılır. Tüm ölçmelerde son derece duyarlı aletler kullanılır. Arazide ekipler halinde çalışılarak yapılan jeodezik ölçümler bilgisayarlarla mm. Düzeyinde hesaplanır. Bu şekilde elde edilen koordinat ve detay bilgileri belli ölçekte çizilerek harita elde edilir. Harita yapımında çeşitli yöntemler kullanılabilir.

1) Fotogrametri Yöntemi: Bu yöntemde özel kameralarla arazinin uçaktan ve yerden fotoğrafları çekilir. Bu fotoğraflardan üç boyutlu arazi modeli elde edilerek bu fotografik görüntüler haritaya dönüştürülür. Bu modeller yardımıyla mühendislik projeleri hazırlanır.

2) Arazi Bilgi Sistemleri: Teknolojinin gelişmesine paralel olarak çizgi-haritaların yerini, bilgisayarda oluşturulan arazi bilgi sistemleri almaya başlamıştır. Arazi bilgi sistemlerinde araziye ilişkin bilgiler sayısal olarak çok daha zengin bilgi deposu oluşturmaktadır. Araziye ilişkin her türlü düzenleme ve projelendirme daha isabetli ve kolayca bilgisayarda yapılabilmektedir. Bu sistemlerin yan ürünü olarak çizgi haritalar istenildiği anda otomatik çizim sisteminde üretilebilmektedir.

3) Yapay Uydular Aracılığıyla Ölçmeler: Klasik haritacılık uygulamalarını büsbütün değiştirecek bir gelişme de yapay uydularla yapılan ölçmelerdir. Bir anten yardımıyla yapay uydudan alınan sinyaller belirli bir prosedürle işlenerek antenin bulunduğu noktaların koordinatları elde edilebilmektedir.

–          Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi yukarıda belirtilen yöntemleri kullanarak şehir, ilçe ve köylerin imar planlarının hazırlanmasında yardımcı olur, arazi ve arsa düzenlemelerini de gerçekleştirirler.

–          Mesleğiyle ilgili araştırma-geliştirme faaliyetlerine katılır.

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

Çelik şerit metreler,

–    Elektronik takometreler,

–    Elektronik teodolitler (ölçme aleti),

–    Elektronik mesafe ölçerler,

–    Nivo (yükseklik ölçen alet),

–    Prizma (dik düşümleri ölçen alet),

–    Jalon (noktalara dikilen alet) ve jalon sehpası,

–    Minkale (açı ölçme aleti),

–    Fotogrametri aletleri,

–    Çizim aletleri,

–    Plotter (bilgisayara verilen verileri harita çizimine dönüştüren alet),

–    Stereo ve tek resim çekme makineleri,

–    Aynalı ve mercekli stereo kaplar,

–    Bilgisayar.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

 

Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi olmak isteyenlerin;

–    Üstün bir genel yeteneğe sahip,

–    Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen,

–    Çizim yapabilme yeteneğine sahip,

–    Başkaları ile işbirliği halinde çalışabilen,

–    Hem büroda ve laboratuarda, hem de açık havada çalışmaktan hoşlanan,

–    Sabırlı, dikkatli gözlem yapabilen,

–    Arazide çalışabilmek için bedence sağlam ve güçlü

kimseler olmaları gerekir.

 

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

 

Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisleri iş yerinin durumuna göre topograflar, şehir (kent) plancıları, inşaat, ziraat, jeoloji, jeofizik, çevre, petrol mühendisleri ile işbirliği halinde çalışırlar ve çalışmalarında birinci derecede verilerle ilgilidirler. Harita mühendisleri işlerini hem büroda hem de açık havada yürütürler. Görev sık sık seyahat etmeyi gerektirir.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Ülke savunması,  taşınmaz  mal  hukukunu güvence altına alan kadastro, su, şehir imar planları,  toprak  dağıtımı, ormancılık, yol yapımı, sulama ve kurutma, elektrik ve etüt, coğrafi-jeolojik ve arkeolojik araştırmalar, vergileme, doğal afetlerden korunma vb. işler jeodezi ve fotogrametri mühendisinin çalışma alanlarını oluşturur.

Yurtiçinde çalıştıkları kurumlardan bazıları şunlardır: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü, Tarım Bakanlığı, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, İller Bankası, Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Belediyeler vb. Ayrıca özel sektörde müteşebbis veya mühendis olarak hizmet vermektedirler. Ülkemizin bugünkü harita mühendisi gereksinimi halen çalışmakta  olanların en az üç katıdır. Ülkemizin uzun bir süre daha harita mühendisine  ihtiyacı bulunmaktadır. Harita mühendisleri toplumsal konular ile iç içedir. Bir taşınmazın ölçümü ve kamulaştırılması, bir imar planının uygulanması, mülkiyetin korunması olayında devletin güvencesi altında olmak zorunluluğu vardır. Ayrıca yeryüzünün deseni sürekli ve hızlı bir şekilde değişmektedir. Bu nedenle tamamlanan bir harita çok kısa bir zamanda güncelliğini yitirir. Değişikliklerin işlenmesi haritacılık için zorunludur. Bu nedenle harita mühendisinin işinin bitmeyeceğini ve sürekli olduğunu, gelişmeye her zaman açık olduğunu söylemek mümkündür. Kadınların haritacılık alanında hem üniversiteye giriş oranlarının, hem de çalışma oranlarının çok düşük olduğu gözlenmektedir. Gerek kamu, gerek özel işverenler kadın harita mühendislerinin çalıştırılması konusunda oldukça çekimserdirler. Neden olarak arazide çalışma şartlarının çok ağır olduğu öne sürülmektedir. Oysa arazi çalışma şartlarının iyileştirilmesi eleman açığı olan bu alanda yetişmiş kişilerden faydalanılmasını sağlayacaktır.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Mühendislik Fakülteleri, İnşaat Fakülteleri ve Mühendislik-Mimarlık Fakültelerinin “Jeodezi ve Fotogrametri  Mühendisliği” bölümlerinde verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

                           

Mesleğin eğitimine girebilmek için,

–        Lise veya dengi okul mezunu olmak,

–        Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) “Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği” lisans  programı için  yeterli “Sayısal-2 (SAY-2)” puan almak,

–        Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği” lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.

Bu yüksek öğretim programında öğrenim görmek isteyen adaylar liselerin Fen, Fen Bilimleri, Klasik Fen, Matematik, Tabii Bilimler alanlarından mezun iseler, ÖSYM tarafından yapılan Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) sonucunda diğer alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle yerleştirilmektedirler.

Ancak kendi alan/kol/bölümlerinin dışında bir yüksek öğretim programını tercih eden adayların yerleşme şansı azalmaktadır.

Emlak ve Emlak Yönetimi, Harita/Harita Kadastro, Harita ve Maden Ölçme ön lisans programını başarı ile bitirenler, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde, “Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.

 

EĞİTİM SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Eğitim süresi 4 yıldır.

 

Eğitimin  ilk  yıllarında; Matematik,  Tasarım, Geometri, Fizik, Kimya ve Kültür dersleri okutulur. Daha sonraki yıllarda Ölçme Bilgisi, Alet Bilgisi, Trigonometri, Yüksek Matematik derslerinde ağırlıklı eğitim verilir. Bu derslerin yanı sıra daha sonra yapılacak uygulamalarda kullanılacak bilgisayarlar için teknik çizim gibi dersler ve bazı  hukuk dersleri de okutulur. Ayrıca, bu bölümde araştırma ve gelişme faaliyetleri için ayrılmış ileri teknolojik aletlerle uygulama yapılabilecek laboratuar olanakları  da bulunmaktadır.

Eğitim süresince staj yapma ve bitirme ödevi (projeler) hazırlama zorunluluğu vardır.

MESLEKTE İLERLEME

Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yaparak akademik kariyer yapılabilir ayrıca üniversitelerde, araştırma görevlisi, yrd. doçent, doçent ve  profesör olarak görev yapabilirler.

Yüksek lisans eğitimiyle meslekte uzmanlaşmak mümkündür.

Araştırma konuları da, tezlerde çok geniştir. Yeryüzüyle ilgili bütün alanlarda çalışmalar yapabilirler.

İşyerlerinde (Kamu-Özel) yeterli aktivite ve başarı gösterenler yönetici düzeyine kadar yükselebilirler.

Bölüm veya işletme yöneticiliği yapabilirler.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

Yüksek öğrenimleri süresince öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağlamış olduğu kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler, ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.

Staj süresince staj yapılan kuruluştan belli bir miktar ücret alınması söz konusudur.

Eğitim sonrasında kamu kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre çalışanlar 8. derecenin 1. kademesinden aylıkla göreve başlarlar. Teknik hizmet sınıfının faydalandığı zam ve tazminatlardan yararlanmaktadırlar. Ayrıca özel hizmet tazminatı, arazi tazminatları da bulunmaktadır.

Özel işyerlerinde çalışanların ücretleri aldıkları projelere göre değişiklik göstermektedir.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

–          İlgili eğitim kurumları,

–          Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi Merkezi,

Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri