KABARTAYBALKAR ÖZERK CUMHÛRİYETİ HAKKINDA BİLGİ


KABARTAYBALKAR ÖZERK CUMHÛRİYETİ HAKKINDA BİLGİ NEDİR, KABARTAYBALKAR ÖZERK CUMHÛRİYETİ HAKKINDA BİLGİ ANLAMI, KABARTAYBALKAR ÖZERK CUMHÛRİYETİ HAKKINDA BİLGİ HAKKINDA BİLGİ, KABARTAYBALKAR ÖZERK CUMHÛRİYETİ HAKKINDA BİLGİ DERS NOTU, KABARTAYBALKAR ÖZERK CUMHÛRİYETİ HAKKINDA BİLGİ ÖDEVİ sayfanın konularıdır.

Kafkasya’nın dağlık kesiminde Rusya Federasyonuna bağlı özerk Türk Cumhuriyeti. Kabartaylar 16. asırda Ruslarla ittifak yaparak Kabarda-Terek Kazak bölgesinin bir kısmını meydana getirdiler. Kendilerine Tavlı (dağlı) denen Balkarlar ise uzun süre Ruslara karşı koydular. 1921’de kurulan Kabartay Özerk Muhtâriyeti, bir sene sonra Balkariye ile birleştirildi ve Kabartay-Balkar Özerk Muhtâriyeti adını aldı. İkinci Dünyâ Harbi sırasında Balkarların Almanlarla işbirliği yaptığı ileri sürülerek 1943’te bölgeden sürüldüler. Balkariye’nin Yukarı Baksan Vâdisini içine alan bölümü Gürcistan Cumhûriyetine, geri kalan bölümü ise Kabartay Cumhûriyetine bırakıldı. Balkarların 1956’da geri dönmelerine izin verilince, bir sene sonra Kabartay-Balkar Özerk Cumhûriyeti kuruldu. Sovyetler Birliğinin 1991’de dağılması üzerine, Rusya Federasyonu içinde kaldı. Daha sonra Kabartay ve Balkarlar ayrılarak, kendi cumhûriyetlerini meydana getirmelerine rağmen hiçbir devlet tarafından tanınmadılar.

Bölge toprakları coğrafî bakımdan üçe ayrılır. Birinci bölge olan güneyde, birbirine paralel uzanan sıradağlardan meydana gelen ve cumhûriyetin güney sınırını çizen Büyük Kafkas Dağları uzanır. Bu dağ silsilesinin en yüksek noktaları Elbruz (5642 m), Dihtau (5203 m), Koştantau (5144 m), Djangitau’dur (5049 m). Bölgede akarsuların kaynağı olan birçok buzul vardır. İkinci bölge hemen buzulların altından başlar ve Alp tipi çayırlar ile ormanlardan meydana gelir. Üçüncü bölge kuzey ve kuzeybatıda yer alır ve düz Kabartay Ovasından meydana gelir. Ovayı Terek Irmağı sular.

Bölgede kara iklimi hakim olup, yüzey şekillerine göre bölgeden bölgeye değişir. Yıllık yağış miktarı dağlarda 750 mm, Kabartay Ovasında 500 mm’dir. Yazları genelde sıcak geçer. Ortalama sıcaklık kışın -49, yazın 22°C’dir. Dağların 500-700 m yükseklikteki kısımları yaprak döken, daha yukarıları iğne yapraklı ağaçlarla kaplıdır. İğne yapraklı ormanların bittiği yerde Alp tipi çayırlar başlar. Kabartay Ovasına sorguçotu stepleri hakim iken bu stepler temizlenerek tarıma müsait hale getirilmiştir.

Kabartay-Balkar Cumhûriyetinin yüzölçümü 12.500 km2 olup, nüfûsu 768.000’dir. Nüfûsun büyük kısmı şehirlerde yaşar. Köyler Kabartay Ovası ve büyük vâdilerde kurulmuştur. Başşehir 237.000 nüfuslu Nalçik’tir. Nüfûsun % 48.2’sini Kabartaylar, % 32’sini Ruslar, % 9.4’ünü Balkarlar, % 1.7’sini Ukraynalılar, % 8.7’sini diğer milletler meydana getirir. Çerkes boylarından olan Kabartaylar, Abhaz-Adige dil grubuna giren bir dili konuşurlar. Bölge halkının büyük bölümü Müslümandır. Çok az Hıristiyan vardır. Eğitim yaygın olarak yapılmakta olup, 243 ortaokul, 10 teknik lise, 2 üniversite bulunmaktadır.

Kabartay-Balkar ekonomisinin temeleni sanâyi meydana getirir. Başlıca sanâyi kuruluşları; kereste, mobilya, dokuma, giyim, ayakkabı, çimento, cam ürünleri, makina, petrol sondaj elemanları fabrikalarıdır. Zengin yer altı kaynaklarına sâhib olan bölgede molibden, tungsten çıkarılır. Malka Vâdisinde zengin altın, krom, nikel yatakları vardır. Bölgede sulamaya dayalı tarım yapılır. Karbartay Ovası tarım yapılan en önemli alandır. Başlıca tarım ürünleri çeşitli meyveler, ayçiçeği, mısır, buğday ve kenevirdir. Dağlık bölgelerde, koyun ve keçi beslenir. Kabartay atları çok meşhurdur. Dağ turizmi geliştiğinden ekonomik yönden önemli gelir kaynağıdır.

Rostov-Bakü demiryolu bölge topraklarından geçer. Karayolları vâdileri izler. Bütün çevresi ile karayolu bağlantısı vardır.

Kaynak Rehber Ansiklopedisi