Kimya Mühendisi (Genel) mesleği tanımı hakkında bilgi


TANIM  

Maddelerin kimyasal değişimlerini belirleyen koşulları inceleyen kimyasal madde üretecek tesislerin tasarlanması, kurulması ve işletilmesi alanlarında çalışan kişidir.

GÖREVLER

–    Organik ve inorganik maddelerin bileşimlerini, atom ve molekül ağırlıklarını, maddelerde elektrik, ısıtma vb. etkiler karşısında meydana gelen değişmeleri inceler,

–    Belli bir kimyasal maddeyi en ekonomik şekilde üretmek amacı ile kurulacak işletmenin projesini hazırlar,

–    Kurulacak tesis için gerekli araç ve gereç tipini belirler,

–    Tesisin kuruluşunu denetler,

–    İşletmenin verimli bir biçimde çalışması için üretim aşamasında ürünün kalite kontrolünün yapılmasını sağlar,

–    Kimyasal üretim için reçeteler hazırlar, maddelerin karışım ve bileşim oranlarının uygulama zamanlarını gösterir,

–    Kimyasal madde üretimi için kullanılan yöntemlerin ayrıntılarını inceler,

–    Kimya sanayiinde yeni teknolojilerin geliştirilmesiyle ilgili araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütür.

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

Çalışma alanına bağlı olarak çeşitli;

–          Analiz cihazları,

–          Laboratuar cihazları (gaz kromotografi, atomik absorsiyon),

–          Kontrol sistemleri ve bilgisayarları kullanır.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

 

Kimya mühendisi olmak isteyenlerin;

–    Sayısal düşünme gücüne,

–    Bilimsel meraka,

–    Bir işi planlayabilme ve uygulamaya koyabilme gücüne sahip,

–    Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan,

–    Matematik, fizik, özellikle kimya ve ekonomi ile ilgili ve bu alanlarda başarılı,

–    Sorumlu, sabırlı ve titiz

kimseler olmaları gerekir.

 

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Kimya mühendisleri, çalışmalarını genellikle laboratuar ortamında yürütürler. Zaman zaman kimyasal üretim yapılan tesislerde görevlerini gerçekleştirirler. Proje mühendisi olarak görev yapanlar mühendislik bürolarında, işletme mühendisi olarak görev yapanlar doğrudan işletme alanında çalışmalarını yürütürler. Laboratuarlarda çalışma ortamı kokulu, sakin, sıcak ve temizdir. Tesislerdeki kontrol aşamasında ortam gürültülü, tozlu ve kokuludur. Kimya mühendisleri çalışırlarken laboratuar teknisyenleri, kimyagerler, biyokimyacılar, üretimle ilgili yöneticiler ve diğer çalışanlarla etkileşim halindedirler.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Kimya mühendislerinin çalışma alanları çok geniştir. Endüstriyel tesisler, laboratuarlar, özel ve kamu proje büroları, ithalat ihracat büroları petrokimya, temel kimyasallar, şeker, otomotiv, gıda, çimento ve refrakter, seramik, ilaç, tekstil, boya, cam, metal, gübre, elektrik, lastik, denizcilik, savunma sanayii ve sağlık alanlarında, tasarım, işletme ve destek hizmetler veren birimlerde çalışabileceklerinden; işyerinin faaliyet alanına göre yaptıkları işler de şekillenmektedir.

Kimya mühendisleri ve kimya yüksek mühendisleri kimyasal veya fiziksel süreçlerin proje ve tasarımının yapılmasında, bu süreçlerin uygulanacağı sınai tesis ve ısı buhar santrali, arıtım tesisi gibi yardımcı tesisler ile her türlü yapıda katı, sıvı, gaz yakıtlar ile ilgili enerji, dönüşüm, dağıtım, taşıma ve depolama ile ilgili tesisatın fizibilite raporlarının hazırlanması, projelendirilmesi, kurulması ve işletilmesinde görev alabilirler.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

                                    Mesleğin eğitimi  üniversitelerin Kimya Mühendisliği bölümünde          verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Mesleğin eğitimine girebilmek için,

–          Lise veya dengi okul mezunu olmak,

–          Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) “Kimya Mühendisliği” lisans programı için yeterli “Sayısal-2 (SAY-2)” puan almak,

–          Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tercih bildirim formunda “Kimya mühendisliği” lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.

Bu yüksek öğretim programında öğrenim görmek isteyen adaylar liselerin Fen, Fen Bilimleri, Klasik Fen, Matematik, Tabii Bilimler alanlarından mezun iseler, ÖSYM tarafından yapılan Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) sonucunda diğer alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle yerleştirilmektedirler.

Ancak kendi alan/kol/bölümlerinin dışında bir yüksek öğretim programını tercih eden adayların yerleşme şansı azalmaktadır.

“Boya Teknolojisi”, “Boya ve İzolasyon Uygulama Teknikeri”, “İnşaat ve Sanayi Boya Uygulama Teknolojisi”, “Kâğıt ve Kâğıt İşleme Teknolojisi”, “Kâğıtçılık”, “Kimya”, “Kimya Teknolojisi”,  “Kozmetik Teknolojisi”, “Lastik Teknolojisi”, “Lastik-Plastik”, “Lastik ve Plastik Teknolojisi” “Metalürji Malzeme”, “Petrokimya”, “Plastik Teknolojisi”, “Rafineri”, “Rafineri ve Petrokimya”, “Selüloz ve Kağıtçılık”, “ Selüloz ve Kağıt Teknolojisi” ,“Şeker Teknolojisi” ve “Yalıtım Teknolojisi” ön lisans programlarını başarı ile bitirenler de ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Kimya Mühendisliği” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.

 

 

EĞİTİM SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Mesleğin eğitim süresi liseden sonra 4 yıldır.

Eğitimin;

1. yılında; Matematik, Fizik, Genel Kimya, Sayısal Bilgisayar Programlama, Teknik Resim,

2. yılında; Kimya Mühendisliği Temel Prensipleri, Fizikokimya ve Laboratuarı, Yüksek Matematik, Analitik Kimya, Mühendislik Mekaniğinin Esasları, Kimya Mühendisliği Termodinamiği, Akışkanlar Mekaniği, Organik Kimya, Malzeme Bilgisi,

3. yılında; Mühendislik Ekonomisi, Kimya Mühendisliği Termodinamiği, Isı Aktarımı, Organik Kimya ve Laboratuar, Elektrik Mühendisliğine Giriş (seçmeli ders), Kütle Aktarımı, Kimyasal Reaksiyon Mühendisliği, Matematiksel Modelleme, Aletli Analiz ve Laboratuar, Endüstriyel Kimya (seçmeli ders),

4. yılında; İnorganik Teknoloji, Reaktör Tasarımı, Kütle Aktarımı, Kimya Mühendisliği Tasarımı, Organik Teknoloji, Temel İşlemler Laboratuarı, Proses Kontrol, Kimya Mühendisliği Tasarımı II, Lisans Araştırma Projesi gibi dersler alırlar.

MESLEKTE İLERLEME

Meslekte ilerleme ve yükselme diğer mühendislik alanlarında olduğu gibi lisansüstü eğitimle mümkündür. Yüksek lisans ve doktora programları ders yükümlülükleri ile birlikte bir tez hazırlanmasını içerir. Doktora programında ayrıca bir yeterlilik sınavı vardır. Araştırma konuları çok geniştir. Yürütülmekte olan tezler geniş bir alanı kapsamaktadır.

Isı, kütle ve momentum aktarımı ile ilgili çalışmalar, proses tasarımı ve kontrolü, reaksiyon mühendisliği ve kataliz, malzeme bilimleri, polimerler, zeolitler ve kompozitler, membran ayırma işlemleri, biomalzemeler, enerji üretimine ilişkin konular, kömür yanması, sıvı yakıtlar, petrol rafinasyon ürünleri, proses endüstrilerinde enerji ekonomisi vb. gibi konularda yüksek lisans eğitimiyle meslekte uzmanlaşmak mümkündür.

İşyerinde yeterli aktivite ve başarı gösterenler bölüm veya işletme yöneticiliğine kadar yükselebilirler. Özellikle petrokimya, boya, gübre ve tekstil alanlarında yönetici olmak mümkündür.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

Meslek eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir. Ancak koşulları uyan öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilen öğrenci kredisinden ve bazı kurum ve kuruluşların vermiş olduğu burslardan faydalanabilirler.

Kimya mühendisleri kamu kuruluşlarında teknik hizmetler sınıfından maaş almakta olup, işe ilk başlayan bir kimya mühendisi asgari ücretin yaklaşık 3-4 katı ücretle çalışmaktadır.

                                    Özel sektörde ise ücret çalışılan işyeri ve deneyime göre değişiklik göstermektedir.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

 

–          İlgili eğitim kurumları,

–          Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi  Merkezi,

Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri