Kontrol ve Enstrümantasyon Teknolojisi Teknisyeni mesleği tanımı hakkında bilgi


TANIM

Endüstriyel üretimdeki işlemlerin kontrolü (mamulün üretim sürecinin ölçümü) amacıyla otomatik ve bilgisayarlı kontrol sistemlerini kullanan, bakımını yapan, bozulanları onaran ve çalışmalarını sağlayan kişidir.

GÖREVLER

 

–          Bilgisayar ve bilgisayarlı sistemleri kullanarak, kontrol cihazlarının programlarını yapar ve işletir,

–          Robotik sistem öğelerini kurar ve çalıştırır,

–          Mekanik, hidrolik, pnömatik, elektronik sinyallerle işlem ölçümlerini yapar,

–          Sinyal dönüşümlerini ve iletimlerini yapar,

–          İşlem hatalarını saptama  ve giderme yöntemlerini uygular,

–          İşlem testlerini ve ayar uygulamalarını gerçekleştirir,

–          Dijital-analog kontrol ve enstrümanların bakım, onarım, güvenlik ve ayarlarını yapar,

–          Bozulan aletleri söker, onarır ve yeniden ayarlarını yapar,

–          Aletlerin otomatik kontrolleri için gerekli hesapları yapar,

–          Çeşitli kontrol sistemlerini devreye koyar, çalıştırır ve işletir.

 

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

                                   –     Dijital-analog kontrol enstrümanları,

–          Programlanabilir işlem kontrol setleri,

–          Programlanabilir mantık denetleyicileri (PLC),

–          Bilgisayarlar, bilgisayar kontrol sistemleri ve ilgili yazılım programları,

–          Endüstriyel elektronik sinyal işlem sistemleri,

–          Çeşitli elektroteknik aletler (takometre, manometre, ampermetre, voltmetre, watmetre),

–          Kablolar, enteğre devreler, diot, transistör, felt, her türlü dijital ölçü aletleri, termokulp vb,

–          Mikro işlemciler,

–          Elektrik ve elektronik devre elemanları.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

Endüstriyel Kontrol Teknisyeni /Kontrol ve Enstrümantasyon Teknolojisi Teknisyeni olmak isteyenlerin;

–          Matematik ve fen bilimlerine ilgili ve bu alanlarda başarılı,

–          Sabırlı, dikkatli ve işitme keskinliğine sahip,

–          Mekanik ilişkileri ve şekiller arasındaki ve bir bütünün parçaları arasındaki ilişkileri görebilen,

–          Göz-el koordinasyonu yeteneğine sahip,

–          El ve parmaklarını ustalıkla kullanabilen,

–          İnce ayrıntıları algılayabilen,

–          Alet ve makinelerle çalışmaktan hoşlanan,

–          Yönergelere uyabilen,

 kimseler olmaları gerekir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Endüstriyel Kontrol Teknisyenleri /Kontrol ve Enstrümantasyon Teknolojisi Teknisyenleri,  kamu ve özel sektöre ait fabrikalarda, atölye ve işletmelerde; kapalı ortamlarda çalışabilecekleri gibi, büro ortamında da çalışabilirler. Genellikle işini oturarak yapar. Çalışma ortamı sıcak, nemli, gürültülü, kirli, buharlı olabilir. Yapılan İşin, yakıcı maddeler, elektrik çarpması, makine kazası gibi tehlikeleri olabilir. Tam gün, hafta sonu, gece çalışması olabilir. Çalışırken meslektaşlarıyla, işçilerle, makine, elektrik, elektronik kontrol mühendisleriyle iletişim halindedir. Mesleğin uğraş konusu birinci derecede elektronik ve mekanik kontrol sistem araç ve gereçleridir.

 

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Meslek eğitimi Ankara’da bulunan Balgat Anadolu Teknik Lisesi “Kontrol ve Enstrümantasyon Teknolojisi” bölümünde verilmekte iken yeni uygulamaya göre meslek liseleri, anadolu meslek liseleri ve anadolu teknik liselerinin  Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanı Endüstriyel Kontrol isimli dalda verilmeye başlanmıştır.

Ayrıca yaygın meslekî ve teknik eğitim programları yoluyla da bu alan/dalda eğitim almak isteyenlere örgün eğitime denk mesleki eğitim verilebilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Meslek liselerine  girebilmek için  ilköğretim okulu mezunu  olmak,

-Anadolu meslek ve anadolu teknik liselerine girebilmek için ise ilköğretim okullarının 6-7-8. sınıflarında yapılacak olan “Seviye Belirleme Sınavlarının” (SBS) sonucuna, yıl sonu ders ortalamaları ile belirlenen “Yıl Sonu Başarı Puanının (YBP) eklenmesi ile elde edilecek olan yeterli Genel Orta Öğretim Yerleştirme Puanına (G-OYP) sahip olmak gerekmektedir.

Ortaöğretim kurumlarında; ders yılı sonunda veya ortalama yükseltme sınavları sonucuna göre 10 uncu sınıfa geçen ve teknik liseye geçiş şartlarını taşıyanlar teknik lise programlarına geçiş için başvurabilir. Teknik lise programına geçmek isteyen öğrencilerden gerekli koşulları taşıyanların başvuru formları, kurum müdürlüğünce onaylanarak ders kesiminden ortalama yükseltme sınavlarının bitimini izleyen beş iş günü içinde öğrencilere verilir.Teknik lise ve doğrudan alana kayıt yapılan programlar dışındaki mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında;

a) 10 uncu sınıfa geçen öğrenciler, alan seçimi için ders kesiminden itibaren ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavlarının bitimini izleyen onuncu iş günü çalışma saati bitimine kadar öğrenim görmek istediği meslek alanının bulunduğu kurum müdürlüğüne başvururlar.

b) Başvuru süresi sonunda öğrenciler, Alana Yöneltme Tavsiye Formu ve Öğrenci Tercihlerini Değerlendirme ve Yerleştirme Formu kullanılarak belirlenen alana yerleştirme puanı esas olmak üzere tercih ettikleri alanlara göre sıralanırlar. Alana yerleştirmede, ilgili alanın kontenjanı göz önünde bulundurulur.            Bu puanlara göre yapılacak sıralama ile kontenjan kadar öğrencinin asıl ve yedek olmak üzere listeleri düzenlenir. Alana geçiş yapacak öğrencilerin kayıt-kabulleri, ağustos ayının üçüncü haftasında başlayıp ay sonuna kadar bitirilecek şekilde planlanır ve yıllık çalışma takviminde gösterilir.

 

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ        

 

Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Ortak 9.sınıfın sonunda meslek lisesine geçiş yapan öğrencinin alanı belirlenir. Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler ağırlıklı olarak 10. sınıfta verilmektedir. 11. ve 12. sınıfta diplomaya götüren dala ait yeterlikleri içeren dersler yer almaktadır. 10. sınıfın sonunda, bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin mesleki yeterlikleri de dikkate alınarak dal seçimi yapılır.

Eğitim süresince öğrenciler; Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya, Matematik, Biyoloji, Fizik, Kimya, İnkılap Tarihi, Geometri gibi genel kültür derslerinin yanında, Teknik ve Meslek Resmi, Elektronik, Temel Elektronik, Bilgisayara Giriş, Meslek Resmi, Programlama, Paket Program Uygulamaları, Otomatik Kumanda derslerini teorik olarak, Atölye ve Laboratuar, Ölçme Sistemleri, Elektroteknik, Trandüser, Analog Elektronik, Otomatik Kontrol ve Sinyal, Pnömatik, Dijital, PLC, Mikroişlemci, Robot Teknolojisi dersleri atölye ve laboratuarlarda uygulamalı  olarak görürler. Ayrıca 9. sınıfta genel kültür derslerinin yanısıra tanıtım ve yönlendirme dersi ilave edilmiştir.

                      

 ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

 

Endüstriyel üretimdeki işlem kontrol ihtiyacını karşılayacak olan sistemlerin kullanılması, elle kontrolden otomatik kontrole ve bilgisayarlı kontrole doğru hızlı bir gelişme göstermektedir. Dolayısıyla bilgisayarlı kontrol sistemlerinin uygulandığı bütün sektörlerde bu mesleğe ihtiyaç vardır. Petrokimya ve otomotiv gibi sektörlerde iş bulma olanağına sahip olan meslek elemanlarının gelecekteki çalışma imkanları daha iyi olacaktır.  Kontrol ve Enstrümantasyon Teknolojisi Teknisyenleri, fabrikaların ve büyük işletmelerin üretim akış ve kontrolü ile kalite kontrol ünitelerinde istihdam edilmektedirler.Meslek elemanları ayrıca, elektronik teknisyenliği müfredatının büyük bir bölümünün eğitimini gördüklerinden elektronik teknisyenliği ihtiyacının olduğu tüm alanlarda ve bilgisayar ile ilgili alanlarda da çalışabilirler.   

BURS KREDİ VE ÜCRET DURUMU

 

3308 sayılı Meslek Eğitimi Kanunu gereğince, işletmelerde uygulamalı eğitim gören öğrencilere, işletmelerce asgari ücretin %30’undan az olmamak üzere bir ücret verilmektedir.Eğitim gören adayların iş kazası, iş riski ve meslek hastalıkları ile ilgili  sigorta primleri devletçe karşılanır.Eğitim görülen işletmenin sağlayacağı sosyal olanaklardan faydalanır.Eğitim sonrası kamu sektöründe göreve başlayanlar, teknik hizmet sınıfının aldığı ücreti alırlar ve bu sınıfın zam ve tazminatlarından yararlanırlar. Özel sektörde çalışanların aldıkları ücretler ise işyerinin çalışma koşullarına ve ücret politikalarına göre çok değişkendir.

MESLEKTE İLERLEME

Mezunlar görev aldıkları işletmelerde formenliğe kadar yükselebilmektedirler. Meslek liselerinin Kontrol ve Enstrümantasyon Teknolojisi bölümü/Endüstriyel Otomasyon alanı Endüstriyel kontrol dalından mezun olanlar istedikleri takdirde Açıkhava Reklam Ürünleri ve Serigrafi, Biyomedikal Cihaz Teknolojisi, Elektronik Haberleşme (Uzaktan Eğitim), Endüstriyel Elektronik (Uzaktan Eğitim), Elektrik, Elektrik ve Elektronik Teknikerliği, Elektronik Haberleşme, Endüstriyel Elektronik, Endüstriyel Otomasyon, Endüstriyel Otomasyon (Uzaktan Eğitim), Enerji, Ev Cihazları Teknolojisi, Hidroelektrik Santralları, Mekatronik, Mekatronik (Uzaktan Eğitim), Raylı Sistemler Elektrik-Elektronik Teknolojisi, Sahne ve Gösteri Sanatları Işık Teknikerliği, Sahne ve Gösteri Sanatları Ses Teknikerliği, Otomotiv, Radyo ve Televizyon Tekniği, Termik Santral Makineleri, Termik Santrallerde Enerji Üretimi önlisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.Ayrıca, mezunlar ÖSYM tarafından yapılan ÖSS’ye girip başarılı olmaları ve üniversitelerin Elektronik Öğretmenliği, Elektronik ve Bilgisayar Öğretmenliği, Elektronik ve Haberleşme Öğretmenliği, Kontrol Öğretmenliği, Telekomünikasyon Öğretmenliği lisans programlarını tercih etmeleri durumunda, ek puan almaları nedeniyle diğer bölümlerden mezun olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedir.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

–          İlgili eğitim kurumları,

–          Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu il ve şube müdürlükleri,

Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi Merkezi.