Metalurji ve Malzeme Mühendisi mesleği hakkında bilgi


TANIM  

Metalürji ve malzeme mühendisi, bileşiminde metal bulunan maden filizlerinden metal ve alaşımlarının elde edilmesi ve bunların belli işlemlerden geçirilerek endüstrinin istediği hammadde haline getirilmesi, plastik, seramik gibi metal olmayan maddelerin elde edilmesi ve işlenmesi çalışmalarını yürüten kişidir.

GÖREVLER

Metalurji ve malzeme mühendislerinin yaptıkları işleri başlıca iki gruba ayırmak mümkündür:

a) Metal Üretimi:

 

–          Topraktan çıkarılan maden cevherleri üzerindeki artık maddelerin çeşitli yöntemlerle temizlenmesini sağlar,

–          Yoğunlaşmış cevherin, ateş veya asitle eritme yöntemleriyle ergime ısılarına göre çeşitli fırınlarda ergitilerek, saflaştırılması işlemlerine gözcülük eder,

–          Metal karışımlardan çeşitli alaşımlar elde edilmesi işlemlerini yürütür,

–          Maden cevherlerinin en yüksek verimlilik ve kalitede üretimi için yeni yöntemler geliştirir,

–          Cevherlerin yarı işlenmiş ürün haline getirilmesini sağlar,                                                   

–          Metalurji sanayiindeki yeni gelişmeleri takip ederek uygulama alanına koyar.

b) Malzeme Üretimi:

 

–          Ergitilerek sıvı hale getirilmiş veya alaşımlandırılmış sıvı cevherin istenilen şekilde ve biçimde kalıplara döktürülmesini, mekanik yöntemlerle şekillendirilmesini sağlar,

–          Kalıplara dökülmeyen cevherlerin tavlanmasını sağlar,

–          Alaşımların elektrik, ısı iletkenliğini, sertliğini, dayanıklılığını ölçen fiziki ve kimyevi deneyler yapar,

–          Metallerde yumuşaklık, hafiflik ve sağlamlık gibi istenilen özellikleri elde etmek için haddeleme ve tavlama işlemlerini geliştirir, alaşımların standartlara uygunluğunu deneylerle saptar,

–          Metal ve alaşımların fiziki özelliklerini saptamak için mikroskop, röntgen, spektroskop incelemeleri ve diğer araştırmaları yapar,

–          Kalite kontrolünü sağlar.

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

–          Bilgisayar,                                  

–          Spektrometre,

–          Optik mikroskop,                       

–          Mekanik test cihazları,

–          Ergitme ocakları,           

–          Isıl-işlem fırınları,

–          Tarama-elektron mikroskobu,    

–          Çekme cihazı,

–          Çarpma cihazı,                           

–          Kalıplama makineleri,

–          Kum test cihazları,                     

–          Yolluk ve besleyici dizaynları,   

–          Laboratuar ekipman cihazları,

–          Seramik fırınları,             

–          Kaplama fırınları,

–          Toz metalurjisinde sıkıştırma, pres cihazları,

–          Mekanik metalurjide döğme cihazları,

–          Üretim metalurjisinde cevher kırıcılar ve elekler.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

 

Metalürji ve malzeme mühendisi olmak isteyenlerin;

–          Üst düzeyde  genel yeteneğe,

–          Fen bilimlerinde akıl yürütme yeteneğine,

–          Tasarlama, plan yapma ve uygulama gücüne sahip,

–          İşbirliği halinde çalışabilen,

–          Uzun süre ayakta durabilecek kadar bedence sağlam,

–          Araştırıcı, yaratıcı

kimseler olmaları gerekir.

Kimyasal maddelere karşı alerjisi olan, nefes darlığı, astım hastalığı bulunan kişiler bu mesleği yürütemezler.

 

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

 

Metalürji ve malzeme mühendisleri, metal ve malzeme üreten fabrikalarda görev yaparlar. Çalışma ortamı tozlu, gürültülü ve rahatsız edici kokuludur. Mühendis tasarım işlerini yürütürken büroda, metallerin yumuşaklık, hafiflik, sağlamlık özelliklerini incelerken laboratuarda çalışır. Metalürji ve malzeme mühendisi, birinci derecede nesnelerle ilgilidir. Ancak işyerinde diğer mühendislerle, tekniker ve işçilerle iletişim halindedir.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Metalurji ve malzeme mühendisleri;

–          Kamu veya özel sektöre ait demir, çelik, alüminyum ve döküm fabrikalarında, metal dışı malzeme üreten endüstri işletmelerinde, mühendislik ve araştırma-geliştirme alanlarında, standartlar, tasarımlar vb. konularla ilgili olarak bürolarda, bakır ve ferro alaşım üretim sektörlerinde, özel dökümhaneler, haddehaneler, ısıl işlem ve metal işleme fabrikalarında, seramik, refrakter endüstrilerinde ve cam sektöründe, hammadde alımı ve mühendislik firmalarında ürünlerin pazarlanması alanlarında çalışırlar.

–          Ülkemizden ve yurt dışındaki eğitim kurumlarından Metalurji ve Malzeme Mühendisi unvanı alan meslek elemanlarından Metalurji Mühendisleri odasına kayıtlı olanların sayısı yaklaşık 2700 kişidir. Türkiye genelinde Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümlerine 2000-2001 eğitim döneminde  661 öğrenci alınmaktadır.

–          Bunun mühendislik öğrenimine başlayan toplam öğrenci sayısına oranı % 2 civarındadır. Bu oran da gösteriyor ki, bu alan ülkemizde yeterince tanınmamakta ve üniversite öğrencilerince tercih edilmemektedir. Ancak mezunlarının tamamına yakını özel veya kamu sektöründe kolaylıkla ve yüksek ücretlerle iş bulmaktadırlar.

–          Dünyada ve Türkiye’de, otomotiv sanayii, inşaat sanayii devam ettiği sürece Metalurji ve Malzeme Mühendisliği güncelliğini kaybetmeyecektir. Ayrıca seramik metalurjisindeki ve cam metalurjisindeki gelişmeler ve yeni teknolojik gelişmeler bu mesleğin önemini daha da artırmaktadır.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

 

Metalürji ve malzeme mühendisliği eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı mühendislik fakültelerinde verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Mesleğin eğitimine girebilmek için,

–          Lise veya dengi okul mezunu olmak,

–          Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) “Metalürji ve Malzeme Mühendisliği” lisans programı için yeterli “Sayısal-2 (SAY-2)” puan almak,

–          Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “Metalürji ve Malzeme Mühendisliği”  lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.

Bu yüksek öğrenim programında öğrenim görmek isteyen adaylar liselerin Fen,Fen Bilimleri, Klasik Fen,Matematik, Tabii Bilimler alanlarından mezun iseler, ÖSYM tarafından yapılan Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) sonucunda diğer alanlardan mezun olanlara göre  daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle yerleştirilmektedirler.

Ancak kendi alan/ kol/bölümlerin dışında bir yüksek öğrenim programını tercih eden adayların yerleşme şansı azalmaktadır

Bilgisayar Destekli Makine, Bilgisayar Destekli Makine-Resim-Konstrüksiyon,Cevher Hazırlama,  Döküm, Endüstriyel Otomasyon, Kaynak Teknolojisi, Maden, Makine Yağları ve Yağlama Teknolojisi, Makine-Resim-Konstrüksiyon, , Metalurji Malzeme, Metal işleri, Metalografi ve Malzeme Muayenesi,Termik Santral Makineleri ön lisans programlarını başarı ile bitirenler de ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Metalurji ve Malzeme Mühendisliği” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.

 

EĞİTİM SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği, üniversitelerin mühendislik fakültelerine bağlı Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümlerinde 4 yıllık lisans düzeyinde eğitim gerektirmektedir. Ancak, hazırlık sınıfı bulunan üniversitelerde eğitim süresi 1 yılı hazırlık (yabancı dil eğitimi) olmak üzere toplam 5 yıldır.

Meslek eğitiminin birinci yılında ağırlıklı olarak diğer mühendislik dallarında olduğu gibi matematik, fizik,kimya dersleri okutulur. İkinci yıldan itibaren malzeme bilgisi, döküm dersleri yanında laboratuar derslerine de yer verilir. Eğitim süresince işyerinde staj zorunluluğu da vardır.

MESLEKTE İLERLEME

Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans, doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.

Ayrıca işyerlerinde yeterli aktivite ve başarıyı gösterenler şeflik, müdürlük gibi yönetici kadrolarda da görev alabilirler.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

Eğitim süresince, Kredi ve Yurtlar Kurumundan öğrenim ve harç kredisi, çeşitli kurum ve kuruluşlardan burs alabilirler.

Eğitim sonrası, özellikle demir-çelik sektöründe oldukça yüksek ücret alınmaktadır. Döküm  sektöründe  daha  kolay iş bulma imkanı vardır. Ücretler diğer mühendislik dallarıyla kıyaslandığında oldukça yüksektir.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

–          İlgili eğitim kurumları,

–          Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi  Merkezi,

–          Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri