Mülteci ve Sığınmacı Hakları özgürlüğü nelerdir hakkında bilgi


Mülteci Hakları

Neden Yollardaki İnsanların Hakları Korunmalıdır?

İnsanlar her gün evlerini, topluluklarını ve ülkelerini terk etmektedir. Bazıları kendi yaşamları, çocuklarının ve sevdiklerinin yaşamları için korktuğundan terk etmektedir. Bazıları ise aileleriyle birlikte yoksulluk, güvenlik sorunları ya da ayrımcılıkla karşı karşıya kaldıklarından terk etmektedir.

Mültecilerin, sığınmacıların, göçmenlerin ve yerinden edilmiş kişilerin, diğer herkes gibi hakları vardır. Bu, ayrımcılığa uğramama hakkını da içermektedir.

Kamplarda ya da şehir veya kasabalarda da yaşasalar, yollardaki insanlar çoğunlukla kötü şartlarda yaşamaktadırlar. Kadınların ve kız çocuklarının cinsel istismar edilmesi de dahil olmak üzere, yollardaki insanlar ihlallere ve istismarlara karşı savunmasızlardır. Birçoğu ailesinden ayrı, yaşamları bölünmüş vaziyettedir.

Yine de dünyanın her yerinde, devletler ve medya tarafından, yollardaki insanlar insan hakları ihlallerinden kaçan ya da aileleri için ekonomik güvenlik arayan kişiler yerine sorun olarak hatta ?terörist? gibi gösterilmektedirler.

Tartışmalar, insanların evlerini terk etmelerine sebep olan politik krizlere yada insan hakları krizlerine çok az dikkat çekmektedir. Karmaşıklaştırılan göç kontrolleri hükümetlerin mültecileri, sığınmacıları ve göçmenleri kendi topraklarına sokmama konusundaki kararlılıklarını göstermektedir.

Mülteci Kimdir?

Mülteci, ülkesini devletin kendisini ciddi insan hakları ihlallerine karşı korumaması ya da koruyamaması nedeniyle terk eden kişidir. 1951 BM Mültecilerin Statüsü ile ilgili Sözleşme (Cenevre/Mülteci Sözleşmesi) ile devletler, kendi ülkelerine dönmeleri halinde, kimlikleri ve inançları sebebiyle insan hakları ihlallerine uğrama riski altında olan kişileri korumak zorundadır. Her şeyden önemlisi, bu kişiler zorla geri gönderilmemelidir.

Mültecinin Hakları Nelerdir?

Herkes gibi mültecilerin de hakları vardır. Mülteci olmaları ve buna bağlı olarak uluslararası korumadan yararlanma hakları olması sebebiyle de ayrıca mevcut hakları bulunmaktadır.

1951 Mülteci Sözleşmesi ve diğer uluslararası insan hakları sözleşmeleri aşağıdaki hakları içermektedir:
Ciddi insan hakları ihlali riski altında bulunacakları bir ülkeye zorla geri gönderilmekten korunma
Ayrımcılığa karşı korunma
Din ve inanç özgürlüğü
Kimlik ve seyahat dokümanları
İş, barınma, eğitim, sağlık
Sınırdan yasa dışı yollardan yapılan girişler için verilen cezalardan korunma
Seyahat özgürlüğü
Mültecilerin ve ailelerinin uzun vadeli ve kalıcı çözümlere ihtiyaçları vardır. Bunlar, sığındıkları ülkeye entegrasyon, başka bir ülkeye yerleşme ya da kendi ülkelerine gönüllü olarak dönme biçiminde olabilir. Gönüllü dönüş güvenli, onurlu, ayrıca insan haklarına tamamen saygılı bir biçimde olmalıdır. Deneyimler göstermiştir ki, insanlar istikrarsız bir ortama geri döndüklerinde, bir süre sonra yine evlerini ve yerlerini tekrar terk etmeye zorlanma riski altında bulunmaktadırlar.

Sığınmacı Kimdir?

Sığınmacı, ülkesini uluslararası korumaya ulaşmak için terk eden, ancak iltica başvurusunun bir devlet ya da BM mülteci birimi, BMMYK, tarafından sonuçlandırılmasını bekleyen kişidir. Durumlarının resmi bir karara bağlanmasını beklerken sığınmacıların uluslararası mülteci hukukunun koruması altında olma hakları vardır ve menşe ülkelerine geri gönderilemezler.

Sığınmacıların Hakları Var mıdır?

Evet. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi (İHEB) der ki: ?Herkesin zulüm altında başka ülkelere sığınma ve sığınma olanaklarından yararlanma hakkı vardır.? (Madde: 14)

Uluslararası korumaya ihtiyaçları olmadığı anlaşılana kadar sığınmacılar mültecilere tanınan haklardan yararlanabilmektedirler.

Sığınmacılar sıklıkla sığınma hakkı istedikleri ülkelerde kanuna aykırı bir biçimde alıkonulmaktadırlar. Yaşları dikkate alınmaksızın, sığınmacılar bazen otomatikman alıkonulmakta ve gerektiğinden daha uzun süreler alınkonulmaktadırlar.

Göçmen kimdir?

Göçmen, bir ülkeden diğerine geçici ya da kalıcı olarak yaşamak ve genellikle de çalışmak için giden kişidir. Bazı göçmenler kendi rızalarıyla ülkelerini terk etmektedirler. Diğerleri ise ülkelerinde yüz yüze kaldıkları zorluklardan ötürü göç etmektedir. Yine de birçoğu çeşitli sebeplerden ötürü göç eder.

Göçmenlerin hakları var mıdır?

Evet. Herkes gibi göçmenlerin de, hukuki statüleri ne olursa olsun, insan hakları vardır. Bu haklardan bazıları, kölelik ve zorunlu işçilikten korunma hakkı ve keyfi gözaltına alınmama hakkıdır. Bazı uluslararası hukuk araçları, Uluslararası Çalışma Örgütü?nün anlaşmaları da dahil olmak üzere, göçmen işçilerin haklarıyla ilgilidir. 1 Haziran 2003?te yürürlüğe giren Tüm Göçmen İşçiler ile Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına dair Uluslararası BM Sözleşmesi göçmenlerin haklarının tanınması konusunda atılmış önemli bir adımdır. Uluslararası sözleşmeler bütün göçmenlere eğitim hakkı, din ve vicdan özgürlüğü, ifade özgürlüğü, mahkemelere eşit erişim hakkı ve iş yerindeki haklar gibi haklara sahip olduklarını belirtmektedir