Permütasyon Kombinasyon Binom devi konu anlatımı


I. PERMÜTASYON

A. SAYMANIN TEMEL KURALI

1) Ayrık iki işlemden biri m yolla, diğeri n yolla yapılabiliyorsa, bu işlemlerden biri veya diğeri m + n yolla yapılabilir.

2) İki işlemden birincisi m yolla yapılabiliyorsa ve ilk işlem bu m yoldan birisiyle yapıldıktan sonra ikinci işlem n yolla yapılabiliyorsa bu iki işlem birlikte m . n yolla yapılabilir.

 

B. FAKTÖRİYEL

1 den n ye kadar olan sayma sayılarının çarpımına n faktöriyel denir ve n! biçiminde gösterilir.

0! = 1 olarak tanımlanır.

1! = 1

2! = 1 . 2

……………..

……………..

……………..

n! = 1 . 2 . 3 . … . (n – 1) . n

Ü  n! = n . (n – 1)!

Ü  (n – 1)! = (n – 1) . (n – 2)!  dir.

Ü  n . n! = (n + 1)! – n!

 

C. TANIM

r ve n sayma sayısı ve r £ n olmak üzere, n elemanlı bir kümenin r elemanlı sıralı r lilerine bu kümenin r li permütasyonları denir.

n elemanlı kümenin r li permütasyonlarının sayısı,

 

Ü  1) P(n, n) = n!

     2) P(n, 1) = n

     3) P(n, n – 1) = n! dir.

 

D. TEKRARLI PERMÜTASYON

n tane nesnenin; n1 tanesi 1. çeşitten, n2 tanesi 2. çeşitten, … , nr tanesi de r yinci çeşitten olsun.

n = n1 + n2 + n3 + … + nr

olmak üzere, bu n tane nesnenin n li permütasyonlarının sayısı,

 

E. DAİRESEL (DÖNEL) PERMÜTASYON

n tane farklı elemanın dönel (dairesel) sıralanmasına, n elemanın dairesel sıralaması denir.

n elemanın dairesel sıralamalarının sayısı :

(n – 1)! dir.

 

n tane farklı anahtarın yuvarlak (halka biçimindeki) bir anahtarlığa sıralanmalarının

sayısı : (n > 2)
 

 

II. KOMBİNASYON

TANIM

r ve n birer doğal sayı ve r £ n olmak üzere, n elemanlı bir A kümesinin r elemanlı alt kümelerinin her birine, A kümesinin r li kombinasyonu (gruplaması) denir.

n elemanın r li kombinasyonlarının sayısı
 

Permütasyonda sıralama, kombinasyonda ise seçme söz konusudur.

 

 

Ü  n kenarlı düzgün bir çokgenin köşegen sayısı:

   

 

Ü  Herhangi üçü doğrusal olmayan, aynı düzlemde bulunan n tane noktayla;

     a) Çizilebilecek doğru sayısı

     b) Köşeleri bu noktalar üzerinde olan tane üçgen çizilebilir.

Ü  Aynı düzlemde birbirine paralel olmayan n tane doğru en çok farklı

    noktada kesişirler.

Ü Aynı düzlemde bulunan doğrulardan n tanesi birbirine paralel ve bu n tane doğruya paralel olmayan diğer m tane doğru da birbirine paraleldir.
 

Düzlemde kenarları bu doğrular üzerinde olan tane paralelkenar oluşur.


Ü
  Aynı düzlemde yarıçapları farklı n tane çemberin en çok tane kesim

    noktası vardır.

 

III. BİNOM AÇILIMI

A. TANIM

n Î IN olmak üzere,

ifadesine binom açılımı denir.

Burada;

sayılarına binomun kat sayıları denir.

ifadelerinin her birine terim denir.

ifadesinde kat sayı, xn – 1 ve yr ye de terimin çarpanları denir.


B. (x + y)n AÇILIMININ ÖZELİKLERİ

1) (x + y)n açılımında (n + 1) tane terim vardır.

2) Her terimdeki x ve y çarpanlarının üslerinin toplamı n dir.

3) Kat sayılar toplamını bulmak için değişkenler yerine 1 yazılır. Buna göre, (x + y)n nin katsayılarının toplamı (1 + 1)n = 2n dir.

4) (x + y)n ifadesinin açılımı x in azalan kuvvetlerine göre dizildiğinde;

     baştan (r + 1). terim :

     sondan (r + 1). terim :

(x – y)n ifadesinin açılımında 1. terimin işareti (+), 2. terimin işareti (–), 3. terimin işareti (+) … dır.

Kısaca; y nin üssü çift sayı olan terimin işareti (+), tek sayı olan terimin işareti (–) dir.

 

Ü  n Î N+ olmak üzere,

    (x + y)2n nin açılımında ortanca terim

   

 

Ü  n Î IN+ olmak üzere,

    açılımındaki sabit terim,

   

    ifadesinde m . (n – r) – kr = 0 koşulunu sağlayan n ve r değerleri yazılarak bulunur.

 

Ü  c bir gerçel sayı olmak üzere, (x + y + c)n açılımındaki sabit terimi bulmak için x = 0 ve y = 0 yazılır.

 

Ü  (a + b + c)n nin açılımında ak . br . cm li terimin kat sayısı;