PÎR SULTAN ABDAL HAKKINDA BİLGİ


PÎR SULTAN ABDAL HAKKINDA BİLGİ NEDİR, PÎR SULTAN ABDAL HAKKINDA BİLGİ ANLAMI, PÎR SULTAN ABDAL HAKKINDA BİLGİ HAKKINDA BİLGİ, PÎR SULTAN ABDAL HAKKINDA BİLGİ DERS NOTU, PÎR SULTAN ABDAL HAKKINDA BİLGİ ÖDEVİ sayfanın konularıdır.

on altıncı asırda yaşamış kızılbaş halk şâiri ve ihtilalcisi. Doğum târihi bilinmemektedir. Hayâtı hakkında etraflı bir bilgi yoktur. Kânûnî Sultan Süleyman Han zamanında yaşadığı bilinmektedir. Dedeleri Âzerbaycan’dan, Sivas’ın Yıldızeli ilçesinin Banaz köyüne gelmişlerdir. Yemen’den veya Horasan’dan geldiği de söylenir. Pîr Sultan’ın asıl adı Haydar’dır. Hayâtının büyük bölümü Banaz köyünde geçmiştir. Eshâb-ı kirâm düşmanlığı ile tanınmıştır.

Şiî îtikâdında olan Pîr Sultan Abdal, İran propagandasına aldanıp, siyâsete karıştı. Kânûnî Sultan Süleyman’a karşı, Şah Tahmasb’ı destekledi ve şiirlerinde şâhı övdü. Sivas ve çevresinde başgösteren İran yanlısı mezhep olaylarına karışmış, Osmanlı Devletine karşı girişilen hareketlere katılmıştır. Bu arada, Osmanlı Devletini ve kâdılarını yeren, kötüleyen sözler söylemiş ve Ehl-i sünnet Müslümanları arasında fitne çıkarmıştır. Bu hareketleri üzerine, Sivas Vâlisi Hızır Paşa tarafından önce tutuklanarak hapse atılmış, bilâhare îdâm edilmiştir. Onu bu hâle getiren, yardım ümit ettiği Acem Şâhı Şah Abbâs olmuştur.

Pîr Sultan’ın, oğlunun ölümü üzerine söylediği iki ağıt ile hapiste söylediği şiirleri, tanınmış halk edebiyâtı örnekleridir.

Dili, sâde bir köylü lehçesidir. Toprağa ve tarıma mahsus ıstılahları (tâbirleri, terimleri) ve gelenekleri iyi bildiğinden, şiirlerinde kullanmıştır. Dilini hep Osmanlı aleyhine kullandığı, isyânlara sebep olduğu için, devlet düşmanları tarafından devamlı övülmektedir.

Şiirlerinde Sivas ve yöresini ilgilendiren coğrafya isimleriyle, târihî hâdiselere yer verir. Ayrıca hazret-i Ali gibi büyüklere hayli mubalağalı bir bağlanış görülür. Ancak bu sağlam bir îmândan ziyâde dünyâ emelleri peşinde koşan ve isyâncı rûhun ihtiraslarından kaynaklanır.

Aşağıdaki şiir onundur:

Dağdan kütür kütür hezen indirir

İndirir de ateşlere yandırır

Her evin devliğin öküz döndürür

İreçberler, hoşça görün öküzü

Öküzün damını alçacık yapın

Yaş koman, altına kuruluk sepin

Koşumdan koşuma gözlerin öpün

İreçberler, hoşça görün öküzü

Pîr Sultanım der ki kaynar coşunca

Tekne hamur kalmaz, ekmek pişince

Âdem Ata, öküzün çifte koşunca

İreçberler, hoşça görün öküzü

Kaynak Rehber Ansiklopedisi