Sebze Meyvelere Künye Uygulaması

3Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, yeni Hal Kayıt Sistemi ile sebze ve meyvelerin künyesi olacağını belirterek, “Artık hiçbir satıcı her domatesi Ayaş domatesi diye satamayacak veya her portakala Finike portakalı diyemeyecek” dedi. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından Antalya Rixos Downtown Otel’de düzenlenen Hal Kayıt Sistemi Tanıtım Toplantısı’nda konuşan Bakan Yazıcı, yaklaşık 75-80 milyar liralık bir sektör olan yaş meyve ve sebze ticaretini düzenlemek amacıyla 5957 sayılı yeni Hal Kanunu çerçevesinde Hal Kayıt Sistemi’nin oluşturulduğunu söyledi.

Yazıcı, “Bu sistemi birlikte başarıya ulaştıracağız. Bizim çabamız, gayretimiz bu. Bu başarıya ulaşınca herkes kazanacak. Üreticinin ürettiği ürün kamyonlara yüklenip yollara dökülmeyecek, çöplüklere atılmayacak. Üretici de komisyoncu da emeğinin karşılığını alacak” diye konuştu.
Yeni Hal Kanunu ile üreticinin üzerindeki hal rüsumu yükünün kaldırıldığını belirten Yazıcı, üreticinin bundan sonra hal rüsumu ödemeyeceğini, komisyoncunun ödeyeceğini dile getirdi. Belediyelerin tahsil edilen rüsumu paylaşımına ilişkin de kriterler getirildiğini ifade eden Yazıcı, bu paylaşımın hiçbir çekişmeye mahal v1 ermeden tamamen elektronik ortamda yapılacağını söyledi.

Yeni Hal Kayıt Sistemi ile ürünlerin künyesinin olacağını kaydeden Yazıcı, şöyle konuştu: “Satın almak için tedarikçiye gittiğinizde ihtiyacınız olan domatesi alırken künyesine bakacaksınız. Nerede üretilmiş, ne zaman hasadı yapılmış, tüm bunları göreceksiniz. Ürünün künyesi olacak, bunu ileride çok daha yaygın hale getireceğiz. Künyeyi aslında renkli çıkaracaktık ama maliyet artmasın diye siyah-beyaz yaptık. İleride bu belki barkoda dönüşecek. Artık hiçbir satıcı her domatesi Ayaş domatesi diye satamayacak veya her portakala Finike portakalı, Anamur muzu diyemeyecek. Çünkü künye olacak. Künyeyi değiştirirse ne olur? Cezası 6 bin liradan başlıyor. Künye koymamak ya da farklı koymanın idari yaptırımı 6 bin lira. Tüketici de kaliteli, hijyenik, standardı belirlenmiş meyve ve sebzeye güven içinde erişebilecek.”

Eskiden gümrükçülere hep farklı bakıldığını, fakat bu gün gümrükçülerin imajının önemli ölçüde değiştiğini kaydeden Yazıcı, “Bu alanda da var olan şüpheleri ortadan kaldıracağız. Özellikle çöpe attığımız meyve ve sebzenin kurtarılmasını sağlayacak olan ambalajlama ve nakliye standartlarıdır” diye konuştu. Ürün standardına ilişkin çalışmaların aslında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yapıldığını ifade eden Yazıcı, söz konusu bakanlıkla bir protokol imzalayarak, meyve ve sebzeyle ilgili standart belirleme işlemlerinin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından yürütüleceğini bildirdi.

Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, Türkiye’de üretilen meyve ve sebzenin 30 milyarlık bölümünün kayıt dışı olduğunu, 20 milyarlık bölümün de ambalajlama ve nakliye sırasında çöpe gittiğini söyledi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2013 verilerine göre Türkiye’de yıllık 28 milyon ton sebze, 19 milyon ton da meyve üretimi yapıldığını belirten Yazıcı, toplam 47 milyon tonluk sebze ve meyve üretiminin toptancı ölçeği dikkate alındığını, parasal değerinin de 75-80 milyar lira olduğunu kaydetti. Üretilen sebze ve meyvenin yaklaşık yüzde 25’inin ambalaj ve nakliye dolayısıyla tüketiciye ulaşmadan çöpe gittiğini ifade eden Yazıcı, çöpe giden meyve ve sebzenin parasal değerinin de 20 milyar lira olduğunu bildirdi.