Ydek Subay Asteğmen Terhis ve yedeklik dönemi


SEVK TEHİR İŞLEMLERİ

a. Genel Prensip :

Her türlü sevk tehir işlemlerinin yapılmasında Türk Silâhlı Kuvvetleri kaynak ihtiyacı ve celp dönemleri arasındaki dengenin korunması genel prensiptir. Kaynağın azalması veya celp dönemleri arasındaki dengenin bozulması durumunda sevk tehiri teklifleri dikkate alınmaz.

b. Yedek subay aday adaylarının;  (1) Hapis veya tutuklu bulunmaları,

Hapis, tutuklu veya gözetim altında bulunanlar, bu durumlarını cumhuriyet  savcılığı kanalıyla,

(2) Askere gidemeyecek derecede hasta olmaları, Sağlık sorunu bulunanlar, kendilerini sevk ettirecekleri asker hastahanesi sağlık kurulu raporu ile askerlik şubelerine bildirmek zorundadırlar. (3) 08 HAZİRAN 1984 gün ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren ve Devlet Planlama Teşkilatı verilerine göre sosyo ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre illerde 5, ilçelerde 5 ve 6 ncı derece gelişmiş bölgelerde bulunan kamu kurumlarında görevli olmaları, görevinden ayrılması durumunda kamu hizmetleri ile bu hizmetlere ilişkin projelerin yürütülmesinde önemli aksaklıklar meydana gelebilecek derecede branşında uzmanlaşmış personel olmalı,

(4)  Yüksek lisans (Master), ihtisas, doktora eğitimi yapmaları veya bu eğitimler için zorunlu dil öğrenimi yapıyor olmaları,        

(5)  Sanatta yeterlik veya bilimsel hazırlık eğitimi yapmaları, (6)  Bir mesleğin icrası için kanunen (Staj Yönetmeliklerine göre) zorunlu staj yapmaları,  (7)  Aktif spor hayatları devam eden, Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonalarında ilk üç dereceye giren sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarındaki sporcuların, A Büyükler Millî Takım kadrolarında yer alan sporcuların, Türkiye profesyonel bir ve ikinci futbol liginde yer alan takımların kadrolarında yer alan sporcuların, üç ve daha fazla ligi bulunan spor dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında en üst ligde yer alan takımların uluslar arası kurulların öngördüğü sayıdaki sporcuların 33 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere,  (8)  Hizmetinin özelliğinden, lisansüstü öğrenimlerinden ve sporcu olmalarından dolayı sevki tehir edilecek yükümlülerin 86ncı madde yoklama kaçağı veya bakaya durumunda olmamaları ve bu suçlardan ceza almamaları gerekmektedir. Ancak, bakaya durumunda olan yükümlülerden, sevk tehiri işlemlerine neden olan staj, yüksek lisans (Master), ihtisas ve/veya doktora öğrenimine başlangıç tarihleri bakaya kaldıkları tarihten önce olanların sevkleri, 33 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere tehir edilebilmektedir.  (9) Yüksek öğrenim mezunlarından mesleklerine ait staj ve ihtisaslarını tamamladıktan sonra yurt içinde veya yurt dışında çalıştıkları bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik ve ilerleme getiren orijinal çalışmalar yapanların ve bu çalışmalarının ilgili bilim kurullarınca onaylanmış olanların 36 yaşını dolduruncaya kadar askere sevkleri tehir edilebilir.  (10) Askere celp ve sevki tehir edilenler, tehir müddetinden önce sevk tehirine sebep olan çalışmalarını bıraktıklarında, bu durumları teklif yapan makamlar tarafından, en geç iki ay içinde sevk tehirini yapan makama bildirilir. Bu gibilerin sevk tehirleri, sevk tehirini yapan makam tarafından iptal edilir. Sevk tehiri iptal edilen yükümlü, sevk tehiri iptal emrinin kayıtlı olduğu askerlik şubesine ulaştığı tarihten sonraki ilk yedek subay celbinde sevke tabî tutulur.   

c. Önemli Notlar:

(1) Sevk tehiri İşlemleri Millî Savunma Bakanlığınca belirlenen esaslar çerçevesinde yapılmaktadır. Sevk tehir işlemlerinin ne şekilde yapılacağı, sevk tehir şartları, sevk tehirini yapmaya yetkili makamlar, teklif makamları ” Sevk Tehir İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Yönerge “de belirlenmiştir.  

(2) İlgili kurumların veya bizzat yükümlülerin neden oldukları gecikmelerden kaynaklanan sevk tehir tekliflerine ve yukarıda belirtilen yönergede açıklanan makamlar dışındaki makamlar tarafından yapılan sevk tehir tekliflerine işlem yapılmaz.

(3) Yükümlülerin şahsi müracaatları üzerine sevk tehir işlemi yapılamamaktadır.

(4) Yurt dışında bulunan yükümlülerden dil öğrenimi, yüksek lisans ve doktora eğitimi yapanların müracaatları ilgili konsolosluğa yapılır. Konsolosluklar müracaat belgelerini Millî Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim Genel Müdürlüğüne gönderirler. Burada yapılan inceleme sonucunda Askeralma Dairesi Başkanlığına sevk tehiri teklifleri yapılır. (5) Sevk tehiri yaptırmak isteyen yedek subay aday adaylarından eğitime başladıkları tarihten önceki celp dönemlerinden bakaya durumunda bulunanların; bakaya suçundan yapılan yargılamaları öncesinde ?Kovuşturmaya Yer Olmadığı?, yargılamaları sonucunda ?Beraat? kararı almaları halinde sevk tehiri istekleri dikkate alınır. (6) Bakaya kalmadan önce sevk tehirine konu olan eğitime başlamış olduğunu belgeleyenler hakkında bakaya işlemi yapılmaz. (7) Öğrenime başlamadan önce yoklama kaçağı veya bakaya kalmak suçlarından ceza almış olanların, bu cezaları para cezasına çevrilmiş olsa dahi, sevkleri tehir edilmez.

(8)  Yükümlüler askerlik hizmetini yapmadıkça sadece bir branşta lisansüstü eğitim yapabilmektedir. Bir branşta lisansüstü eğitimi tamamlayarak mezun olanlardan aynı seviyede ikinci kez lisansüstü eğitim yapanların sevk tehir işlemi yapılmaz. (ÖRNEK:Yüksek lisans eğitiminden mezun olanların ikinci kez yüksek lisans eğitiminden, ihtisas eğitiminden mezun olanların doktora eğitiminden sevk tehir işlemi yapılmaz, vb.)

d. 1111 Sayılı Askerlik Kanununda bulunan sevk tehiri maddeleri, madde sıralamasına göre aşağıda açıklanmıştır: (1) 1111/35-A: Vücutları askere yarayacak derecede büyümemiş olanlar.  (2) 1111/35-B: Zamanın geçmesiyle veya tedavi ile geçecek illet ve hastalıkları olduğu sıhhî muayene neticesinde anlaşılanlar ve mevkuf veya mahpus olanlar (Bunlardan işbu Kanunda yazılı çağırılma zamanına kadar iyileşecekleri veya mahpusiyetleri biteceği anlaşılanlar ertesi seneye bırakılmayıp bedeni kabiliyetlerine göre asker edilirler.)  (3) 1111/35-D: İki oğlu olupta biri askerde bulunan bir baba veya dul ananın askerlik çağına giren diğer oğlu, kardeşi muvazzaf hizmetini bitirinceye kadar.  Bir baba veya dul ananın ikiden ziyade oğlu olupta ikisi askerde iken askerlik çağına giren diğer oğulları kardeşlerinden birisi muvazzaf hizmetini bitirinceye kadar sevk olunmazlar. (15 Yaşından küçük olanlar ve geçime yardım edemeyecek derecedeki maluller hesaba katılmaz.)  Bu fıkraya tâbi olanların muamelesi, celp ve sevk zamanında sevkin geciktirilmesi ve birlikte askere alınacaklar için baba veya dul ana hangisinin bırakılmasını isterse onun bırakılması suretiyle yapılır.  İşbu fıkranın hükümleri harp olmadığı zamana mahsustur.  (4) 1111/35-E: (Ek: 17/2/1947-5010; Değişik: 2776/1984-3031) Aşağıda belirtilen yükümlülerin askere celp ve sevkleri, Millî Savunma Bakanlığınca 33 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tehir edilebilir.  (a) 08 HAZİRAN 1984 tarih ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren kurumlarda görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle sevkinin tehirine ihtiyaç duyulan kamu personeli. (b) Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar,  (c) (Ek:23/7/1999-4418/1.md.) Sporcuların aktif spor hayatının aşağıda belirtilen şartlarda devam ettiğinin belgelendirilmesi kaydıyla;  I. Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonalarında ilk üç dereceye giren sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan sporcuların ,  II. A Büyükler  Millî Takım kadrolarında yer alan sporcular,  III. Türkiye profesyonel 1 inci ve 2 nci futbol liglerinde yer alan takımların kadrolarında bulunan profesyonel futbolcular,  IV. Üç veya daha fazla ligi bulunan diğer spor dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların öngördüğü sayıdaki sporcuları,       Millî Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde; yukarıda belirtilen kamu personeli yükümlüleri hakkında bağlı oldukları veya ilgili bulundukları bakanlığın; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili bakanlığı bulunmayan kurum personeli ile staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar için ilgili kurum amirinin; c bendinde yer alan sporcular için ilgili bakanlığın teklifi üzerine, sevk tehiri işlemi yapılabilir.       Bu Kanunun 86ncı Maddesine (Yoklama kaçağı) tâbi olup, haklarında soruşturma açılanlardan ceza alanlar ile 89uncu Maddeye (Bakaya) tâbi olanların sevkleri tehir edilmez. Ancak 89uncu maddeye tabi olan yükümlülerden, sevk tehir işlemlerine neden olan staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora öğrenimlerine başlangıç tarihleri bakaya kaldıkları tarihten önce olanların sevk tehir işlemi yapılabilir.

     Askere celp ve sevki tehir edilenler, tehir müddetinden önce sevk tehirine sebep olan çalışmalarını bıraktıklarında, tehir teklifini yapan makamlar tarafından, durum, iki ay içinde Millî Savunma Bakanlığına bildirilir. Bu yükümlülerin sevk tehir işlemleri Millî Savunma Bakanlığınca iptal edilir.

(5) 1111/35-F: (Ek: 17/5/1961-303) Yüksek öğrenim mezunlarından mesleklerine ait staj ve ihtisaslarını ikmal ettikten sonra, yurt içinde veya yurt dışında, çalıştıkları bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren orijinal araştırmalarda bulunan, çalıştıkları ilim müesseselerince tevsik ve talep edilenlerin askere celp ve sevkleri, Millî Savunma Bakanlığınca 36 yaşını dolduruncaya kadar geri bırakılabilir.

(6) 1111/35-G: (Ek: 27/4/1976-1983; Değişik: 21/5/1992-3802) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu sıfatı ile yabancı ülkelerde bulunan yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgeler ile bağlı bulundukları Türk Konsolosluklarına başvurmaları halinde, bunların son yoklama, celp ve sevk gibi her türlü askerlik işlemleri; iki yılda bir yenilenmek kaydıyla, 38 yaşlarını tamamladıkları yılın sonuna kadar Millî Savunma Bakanlığınca ertelenebilir. 

Erteleme şartlarına haiz olmadıkları anlaşılanlar veya erteleme sebebi ortadan kalkanlarla kendi istekleriyle erteleme hakkından vazgeçenlerin ertelemeleri iptal edilerek, askere sevkleri sağlanır.