İdari Etkinliklerin Hukuki Çerçevesi


İdare Hukukuna İlişkin Temel Kavramlar, İdare Hukukunun Özellikleri ve Kaynakları

Kamu hizmeti nedir?
Cevap: Kamu hizmeti toplumsal ihtiyaçların idarenin bizzat ve/veya kendi gözetimi ve denetimi altında mevzuat gereğince yürüttüğü hizmetlerdir.

İdare hukukunun niteliği nedir?
Cevap: İdare hukuku kamu hukukunun bir dalı olup, bir statü hukukudur.

İdare hukukunun özellikleri nelerdir?
Cevap: İdare hukukunun özellikleri şunlardır: Özerk ve genç bir hukuk dalıdır Tedvin edilmemiş bir hukuk dalıdır İçtihadı bir hukuk dalıdır Eşitsizlik ilkesi üzerine inşa edilmiştir Millidir Anayasa hukukunun somutlaşmış halidir Dinamik bir hukuk dalıdır Disiplinler arası bir hukuktur İdare hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar idari yargıda çözümlenir

İdari yargı nelerden oluşur?
Cevap: İdari yargı idare ve vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemesi ve Danıştay’dan oluşur.

İdare Hukukunun Kaynakları

İdare hukukun asli kaynakları nelerdir?
Cevap: İdare hukukun asli kaynakları anayasa, hukukun evrensel ilkeleri, milletlerarası hukuk, kanun ve cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile idarenin düzenleyici işlemleridir.

Kanunun özelliği nedir?
Cevap: Kanun genel, soyut, kişilik dışı ve süreklilik arz eden bir metin özelliğindedir.

Şekli anlamıyla kanun nedir?
Cevap: Şekli anlamıyla kanun, yasama organının Anayasa ve Meclis içtüzüğünün öngördüğü usul ve esaslara uyarak hazırladığı ve kabul ettiği, CB’nın imzası ile onayladığı ve Resmi Gazetede yayımlanan metindir.

Yönetmelik çıkarma yetkisi kimlere aittir?
Cevap: Yönetmelik çıkarma yetkisi CB, bakanlıklar ile kamu tüzel kişiliklerine aittir.

Yönetmeliklerin normlar hiyerarşisindeki yeri neresidir?
Cevap: Yönetmelikler normlar hiyerarşisinde Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden sonra gelir.

İdare hukukunun yardımcı kaynakları nelerdir?
Cevap: İdare hukukunun yardımcı kaynakları yargı içtihatları, idari teamüller ve öğretidir.

Anayasanın İdareye İlişkin Temel İlkeler ve Türk İdare Teşkilatı

Kanunu idare ilkesi nedir?
Cevap: İdarenin kuruluş ve görevlerinin kanun ve CK ile düzenlenmesi kanuni idare ilkesi olarak adlandırılır.

Hiyerarşi nedir?
Cevap: Merkezi idare ile ülke çapında bir örgüte sahip hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşlarının başkent ve taşra örgütlenmesi, yerel yönetimlerin çeşitli birimleri ve aynı tüzel kişilik içindeki birimler arasında kademeli şekilde astlık-üstlük ilişkisi oluşturacak bağa hiyerarşi denir.

Hiyerarşi yetkisi nedir?
Cevap: Hiyerarşi yetki, hukuki anlamda bir yetki olup aynı idare veya aynı kamu tüzel kişiliği bünyesinde idarenin bütünlüğünün sağlanması araçlarından biridir.

Hiyerarşi yetkisinin kapsamında neler yer alır?
Cevap: Hiyerarşi yetkisinin kapsamında cezalandırma ve ödüllendirme yetkisi, emir ve talimat verme yetkisi, iptal yetkisi, düzeltme ve değiştirme yetkisi, astın yerine geçerek işlem tesis etme yetkisi de vardır

Hiyerarşi yetkisinin kullanılamayacağı durumlar nelerdir?
Cevap: Anayasanın 138. maddesi gereğince hakimler ve savcılar, 130/1. maddesi uyarınca da üniversite öğretim elemanlarının eğitim, öğretim ve bilimsel araştırma ve faaliyetleri, ifa ettikleri hizmetin doğası dolayısıyla da teknik uzmanların uzmanlığının gereği niteliğindeki mesleki bilgi, tecrübe ve faaliyetleri ile düzenleyici ve denetleyici kurulların alacakları karar ve tesis edecekleri işlemleri üzerinde hiyerarşi yetkisi kullanılamaz.

Mahalli idarelerde hiyerarşik yetkiyi kullanan makamlar nelerdir?
Cevap: Mahalli idarelerden il özel idaresinde amir vali, belediyelerde belediye başkanı ve köy idaresinde muhtar hiyerarşik yetkiyi kullanan makamlardır.

Yer bakımından yerinden yönetim kuruluşları üzerinde vesayet yetkisini kimler kullanır?
Cevap: Yer bakımından yerinden yönetim kuruluşları üzerinde vesayet yetkisi İçişleri Bakanı, mülki idare amirlerinden vali ve kaymakam, büyükşehir belediyele sınırları içindeki belediyelerde büyükşehir belediye başkanları tarafından kullanılır.

Vesayet yetkisi nedir?
Cevap: Vesayet yetkisi, merkezi idarenin veya onun adına, devlet dışında diğer tüzel kişiler üzerinde uygulanabilen bir denetleme yetkisidir.

Kamu tüzel kişiliği nasıl kurulur?
Cevap: Kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.

Merkeziyetçilik nedir?
Cevap: Merkeziyetçilik, karar almaya ilişkin yetkilerin tamamının hiyerarşik anlamda idarenin en başında bulunan kişilere tanınmasıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir